Technika odmowa-wycofanie (technika drzwiami w twarz)

Technika drzwi zatrzaśniętych przed nosem (door-in-the face technique) – technika wywoływania uległości polegająca na wysuwaniu bardzo znaczącego wstępnego żądania, które na pewno zostanie odrzucone, a potem mniej znaczącego żądania. Została przedstawiona w 1975 przez amerykańskiego psychologa społecznego Roberta Beno Cialdiniego (ur. 1945) i jego kolegów. Przeprowadzili oni eksperyment, w którym studentów na kampusie proszono o to, by przez następne dwa lata pracowali po dwie godziny tygodniowo jako wolontariusze-opiekunowie w domu poprawczym. Nikt się nie zgodził, ale kiedy ich zapytano, czy byliby skłonni jednorazowo towarzyszyć grupie młodocianych z domu poprawczego podczas wycieczki do zoo, przystało na to 50%, w porównaniu z 17% wśród tych, którzy usłyszeli tylko tę drugą, mniejszą prośbę. Inaczej technika „odmowa, a potem wycofanie”. Zob. też technika stopy w drzwiach, technika nisko rzuconej piłki. CS 743.

Keep Reading →

Reguła wzajemności

Reguła wzajemności – jedna z najbardziej rozpowszechnionych reguł postępowania w znanych nam kulturach. Wymaga ona od człowieka, by za otrzymane od kogoś dobro odwdzięczył się w podobny sposób. CWW 73.

Reguła wzajemności – sprawia, że czujemy się zobligowani do odwzajemniania wyświadczonych nam przysług. CMW 16. Keep Reading →

Philip Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?

Philip G. Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią złoW sierpniu 1971 roku w podziemiach Uniwersytetu Stanforda w słonecznej Kalifornii dobrze zapowiadający się doktor psychologii Philip Zimbardo wraz z grupą współpracowników przeprowadził skromny, genialny w swej prostocie eksperyment, który przeszedł do historii jako Stanfordzki Eksperyment Więzienny (SPE, czyli Stanford Prison Experiment). Zaplanowany na dwa tygodnie, został on z konieczności przerwany szóstego dnia, a jego szokujące wyniki przerosły najśmielsze oczekiwania dosłownie wszystkich: jego uczestników, przeprowadzających go badaczy, całe środowisko naukowe i w ogóle każdego, kto o nim kiedykolwiek usłyszał. Keep Reading →

Jerold J. Kreisman, Hal Straus: Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderline

Jerold J. Kreisman, Hal Straus: Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderlineOd wielu lat zajmuję się psychologią – w tym także psychologią zaburzeń – a od co najmniej kilku coraz częściej słyszę o osobowości z pogranicza (Borderline Personality Disorder, w skrócie: BPD). I to nawet tak często, że już zaczęło mi się wydawać, że mniej więcej wiem, o co w tym zaburzeniu chodzi. Jak się okazało, byłem w błędzie. Dopiero po przeczytaniu książki Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderline Jerolda J. Kreismana i Hala Strausa mogę powiedzieć, że coś tam wreszcie wiem. A to dzięki temu, że jest to prosto i kompetentnie napisana rzecz. Znajdziemy w niej historie autentycznych przypadków, przejrzyście wyłożoną teorię, przegląd poszczególnych strategii  terapeutycznych, historyczny zarys rozwoju koncepcji zaburzenia osobowości z pogranicza oraz – co zawsze sobie cenię – bardzo empatyczne podejście autorów.  Keep Reading →

Suzanne O’Sullivan: Wszystko jest w twojej głowie. Opowieści o chorobach psychosomatycznych

Wszystko jest w twojej głowie. Opowieści o chorobach psychosomatycznych Suzanne O’Sullivan to świetnie napisana książka. Autorka w sposób wyjątkowo przejrzysty porządkuje wiedzę na temat zaburzeń psychosomatycznych, która dla większości czytelników okaże się prawdopodobnie zupełnym novum, nawet jeśli przed jej przeczytaniem myśleli zgoła inaczej. Przede wszystkim jednak jest zajmująca opowieść o jej trudnej pracy z kilkoma pacjentami dotkniętymi tym niezwykłym zaburzeniem. Keep Reading →

Przypadek pacjenta średniowiecznego

James N. Butcher, Jill M. Hooley, Susan Mineka: Psychologia zaburzeń. DSM-5W wiekach średnich (mniej więcej od roku 500 do roku 1500) bardziej naukowe aspekty medycyny greckiej przetrwały w krajach islamskich Środkowego Wschodu. Pierwszy szpital dla psychicznie chorych założono w Bagdadzie w roku 792, a wkrótce otworzono kolejne placówki w Damaszku i Aleppo. W szpitalach tych stosowano humanitarne metody leczenia. Najsłynniejszą postacią medycyny tamtego okresu był pochodzący z Persji Awicenna (ok. 980-1037), zwany księciem lekarzy. Awicenna jest autorem Kanonu medycyny, chyba najczęściej studiowanego traktatu medycznego na świecie. W swoich pracach często wspomina o takich zaburzeniach jak histeria, epilepsja, reakcje maniakalne czy melancholia. Oto studium przypadku ilustrujące wyjątkowe podejście Awicenny do leczenia młodego księcia cierpiącego na chorobę psychiczną. Keep Reading →

John Donvan, Caren Zucker: Według innego klucza. Opowieści o autyzmie

John Donvan, Caren Zucker: Według innego klucza. Opowieści o autyzmiePrzeczytałem właśnie jedną z najbardziej fascynujących książek na temat stricte psychologiczny. Celowo nie używam określenia „książka psychologiczna”, bo taką w zasadzie nie jest. Według innego klucza. Opowieści o autyzmie Johna Donvana i Caren Zucker to nominowany w 2017 roku do Nagrody Pulitzera cykl reportaży na tytułowy temat, składających się na jedną spójną, niezwykłą pod każdym względem „opowieść”. Zanim napiszę o niej coś więcej (recenzja wkrótce w miesięczniku „Odra”), zacytuję sam początek książki. Jeśli komuś wyda się to wszystko nazbyt ckliwe – co jestem skłonny zrozumieć – to na razie mam tylko jedno do powiedzenia: przeczytajcie całą książkę. Niektórzy tak robią 😉

Keep Reading →

Robert B. Cialdini, Steve J. Martin, Noah J. Goldstein: Mała wielka zmiana. Jak skutecznie wywierać wpływ

Robert B. Cialdini, Steve J. Martin, Noah J. Goldstein: Mała wielka zmiana. Jak skutecznie wywierać wpływJuż w swoich wcześniejszych publikacjach Robert B. Cialdini wielokrotnie podkreślał, że żyjemy w niesłychanie skomplikowanym otoczeniu, zapewne najbardziej złożonym i najszybciej się zmieniającym w dziejach ludzkości i żeby sobie z tym poradzić, musimy „chodzić na skróty”. Oznacza to, że z konieczności coraz częściej kierujemy się tzw. utrwalonymi wzorcami reakcji, czyli różnymi automatycznymi, mechanicznymi, stereotypowymi odruchami, co odbywa się kosztem przemyślanego (kontrolowanego) przetwarzania informacji i podejmowania na jego podstawie racjonalnych decyzji, dotyczących naszego życia. Jak przekonuje Cialdini, nie mamy na to ani czasu, ani energii, ani sposobności. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że nasze uzależnienie od wskaźników automatycznie sterujących naszym zachowaniem będzie – w miarę wzrostu liczby i stopnia złożoności atakujących nas bodźców – w przyszłości sukcesywnie rosnąć. Keep Reading →

Moustafa Safouan: Cztery lekcje psychoanalizy. Metoda Lacana

Moustafa Safouan: Cztery lekcje psychoanalizy. Metoda LacanaKiedy wpada mi w ręce kolejna książka na temat myśli Jacquesa Lacana, jestem jednocześnie podekscytowany i zdystansowany. Podekscytowany, bo mam nadzieję, że dowiem się czegoś nowego o ludzkiej psychice – a niektóre koncepcje Lacana wydają mi się naprawdę odkrywcze. Zdystansowany, bo obawiam się, że zamiast poznawać ludzką psychikę będę się trudził nad rozszyfrowaniem tego, co się właściwie do mnie mówi. Tak też było z książką Moustafy Safouana Cztery lekcje psychoanalizy. Metoda Lacana. Z jednej strony bardzo ciekawa rzecz, z drugiej pełna skrótów myślowych i dygresji, nie zawsze łatwych – zwłaszcza dla laików – do zrozumienia bez znajomości szerszego kontekstu. A atłasowa czapeczka ze srebrnym chwostem na czubku dla tego, kto zna cały kontekst myśli Jacquesa Lacana, razem z wszystkimi do niej przypisami, interpretacjami i komentarzami innych autorów. Keep Reading →