Roy F. Baumeister, Zwierzę kulturowe. Między naturą a kulturą

baumeister-zwierze-kulturowePsychika człowieka to nie jest przypadkowy zbiór funkcjonujących niezależnie od siebie części. Może została zaprojektowana w jakimś szczególnym celu? Procesy wewnętrzne służą funkcjom interper-sonalnym. To, co dzieje się wewnątrz umysłu człowieka, ma ułatwiać związki określonego rodzaju – dokładnie takie, jakie właśnie tworzą ludzie.

Większość liczących się teorii psycho-logicznego funkcjonowania człowieka nawiązuje do dwóch dużych przyczyn: natury i kultury. Wykonałem zwyczajowy ukłon w ich stronę, ale jednocześnie zacząłem też dostrzegać, że standardowy sposób mówienia o nich zawiera istotne błędy. W końcu przyszedł mi do głowy motyw przewodni książki: natura stworzyła nas do kultury. Selekcja naturalna zaprojektowała psychikę człowieka w taki sposób, aby umożliwić mu przynależność do kultury.    

Konwencjonalny pogląd stanowi, że natura zainstalowała nam pewne wzorce oparte na nikłym prawdopodobieństwie indywidualnego przetrwania i reprodukcji; potem przyszła kultura i budowała na wmontowanej przez naturę podstawie. Zwyczajowe spory toczą się wokół dwóch przeciwstawnych kwestii: pola manewru, jakie miała kultura, aby wpływać na zachowanie, i obrony poglądu przypisującego większość wzorców zachowania naturze. Ja natomiast postulowałem, że to kultura wpłynęła na naturę.

Roy F. Baumeister, fragment Przedmowy

Roy F. Baumeister, Zwierzę kulturowe. Między naturą a kulturą, przeł. D. Stefańska-Szewczuk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011




Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *