Richard E. Nisbett, Mindware. Narzędzia skutecznego myślenia

Nisbett Richard - Mindware. Narzędzia skutecznego myśleniaW ocenianiu sytuacji i podejmowaniu decyzji ludzie stosują niewielki zbiór reguł heurystycznych, ułatwiających wnioskowanie czy ocenę struktury realiów. Niestety reguły te mogą być również źródłem błędów. Badaniem genezy owych błędów oraz powstawaniem zniekształceń umysłowych pod wpływem heurystyk zajmuje się psychologia poznawcza. Jej główne rezultaty zostały przedstawione w książce Mindware. Narzędzia skutecznego myślenia. Obszerna praca Richarda Nisbetta, profesora psychologii z Uniwersytetu Stanowego Michigan w Ann Arbor, jest pomyślana jako obrona szerzej pojmowanej racjonalności.     Keep Reading →

Jim Al-Khahili, Johnjoe McFadden, Życie na krawędzi. Era kwantowej biologii

Życie na krawędzi. Era kwantowej biologiiFizyka klasyczna doskonale objaśnia świat, do którego jesteśmy przyzwyczajeni i który postrzegamy jako naturalny, logiczny, możliwy do zrozumienia. Tymczasem naprawdę to świat wyjątkowo subiektywny, w całości wykreowany przez nasz umysł, misterny zlepek przetworzonych i zintegrowanych sygnałów dostarczanych przez zmysły. Jego struktura czy właściwości są skrojone ściśle pod nasze potrzeby. Ewolucja zadbała, by zmysły nie rejestrowały sygnałów mających niewielkie znaczenie dla przetrwania. To dlatego nie widzimy w dalekiej podczerwieni ani w nadfiolecie, nie słyszymy ultradźwięków, nie wyczuwamy kierunku pola magnetycznego i nie odbieramy fal radiowych. Keep Reading →

Roy F. Baumeister, Zwierzę kulturowe. Między naturą a kulturą

baumeister-zwierze-kulturowePsychika człowieka to nie jest przypadkowy zbiór funkcjonujących niezależnie od siebie części. Może została zaprojektowana w jakimś szczególnym celu? Procesy wewnętrzne służą funkcjom interper-sonalnym. To, co dzieje się wewnątrz umysłu człowieka, ma ułatwiać związki określonego rodzaju – dokładnie takie, jakie właśnie tworzą ludzie.

Większość liczących się teorii psycho-logicznego funkcjonowania człowieka nawiązuje do dwóch dużych przyczyn: natury i kultury. Wykonałem zwyczajowy ukłon w ich stronę, ale jednocześnie zacząłem też dostrzegać, że standardowy sposób mówienia o nich zawiera istotne błędy. W końcu przyszedł mi do głowy motyw przewodni książki: natura stworzyła nas do kultury. Selekcja naturalna zaprojektowała psychikę człowieka w taki sposób, aby umożliwić mu przynależność do kultury.     Keep Reading →

Automatyzm / Automatyczne przetwarzanie informacji / Przetwarzanie automatyczne

Automatyczne przetwarzanie informacji (automatic information processing) – przetwarzanie danych mimo lub wbrew woli i bez intencji podmiotu, który jest nieświadomy jego występowania; jest ono bezwysiłkowe, szybkie i nie pochłania operacyjnych zasobów umysłu (uwagi i pamięci roboczej); przeciwieństwo przetwarzania kontrolowanego. WPS 530.

Keep Reading →

Altruizm (pojęcie)

Altruizm (altruism) – każde działanie, które przynosi korzyść innej osobie, lecz nie przynosi korzyści pomagającemu, a często wiąże się z poniesieniem przez niego jakiegoś osobistego kosztu. ACI 416.

Altruizm – dbałość o cudze dobro z pominięciem świadomego zabiegania o własny interes. MPS 582.

Altruizm (altruism) – w psychologii społecznej i socjologii zachowanie w obrębie danego gatunku, w wyniku którego osobnik zachowujący się altruistycznie ponosi pewne koszty wobec innego, który z kolei zyskuje. Jest to jedno z typowych zachowań zwierzęcych zachowujących ich łączną wartość przystosowawczą. (fr. altruisme, od wł. altrui inni, od łac. alteri huic temu innemu). CS 23.     Keep Reading →

Agresja (pojęcie)

Agresja (agression) – zachowanie, którego głównym lub jedynym celem jest skrzywdzenie/zranienie innej osoby lub organizmu, zarówno psychiczne, jak i fizyczne. (łac. aggredi, aggresus atakować, od ad do + gradi kroczyć + -ja końcówka wskazująca na działanie, proces lub stan). CS 13.     Keep Reading →

Adaptacja (pojęcie)

Adaptacja (adaptation) – (1) w psychologii ewolucyjnej – ewolucyjnie wykształcony, dziedziczony wzorzec zachowania lub reakcji psychicznych ułatwiający w przeszłości gatunku rozwiązanie jakiegoś konkretnego problemu (np. pozyskanie partnera seksualnego), a przez to nasilający szansę sukcesu reprodukcyjnego; (2) w psychologii percepcji, emocji i szczęścia – dostosowanie się do jakiegoś bodźca lub stanu rzeczy, prowadzące do postępującego osłabienia początkowej reakcji na bodziec. WPS 529. Keep Reading →