Ian Wallace: Sto snów, które wszyscy mamy, i co one znaczą

Ian Wallace, Sto snów, które wszyscy mamy, i co one znacząPsychologia to nauka o zachowaniu człowieka, jednak przedmiot jej badań wykracza poza to, co ujawnia się w sferze świadomej i fizycznej. Choć badania psychologiczne mogą przyjmować formę złożonych poszukiwań, które często wydają się sprzeczne, psychologia wyjaśnia trzy podstawowe obszary: kim jesteś, czego potrzebujesz oraz w co wierzysz.

To, kim jesteś, ujawnia się w tożsamości postaci, które tworzysz w snach. Z psychologicznej perspektywy tożsamość zawsze łączy się z działaniem, więc im bardziej uświadomisz sobie swoje cechy, z tym większą łatwością zrealizujesz swoje ambicje w realnym życiu. Keep Reading →

Robert Cialdini: Pre-swazja. Jak w pełni wykorzystać techniki wpływu społecznego

Robert Cialdini, Pre-swazjaDobre książki psychologiczne mają to do siebie, że jakiekolwiek tematy poruszają – wpływ społeczny, autoprezentacja, samoocena, dysonans poznawczy etc. – ogólna korzyść z ich lektury jest zawsze ta sama: poszerzają one naszą wiedzę o funkcjonowaniu ludzkiej psychiki. Książka Roberta Cialdiniego Pre-swazja. Jak w pełni wykorzystać techniki wpływu społecznego należy nie tylko do tych dobrych, ale i takich, które dobrze się czyta. I jak od wszystkiego, co dobre, trudno się od niej oderwać.     Keep Reading →

James Fallon: Mózg psychopaty. Intrygujące spojrzenie na ciemną stronę umysłu

James Fallon, Mózg psychopatyWyobraźcie sobie, że jesteście naukowcami, badającymi mózgi psychopatycznych morderców. Przez lata zbieraliście i analizowaliście dane, aż wasze obserwacje i przemyślenia ułożyły się w przekonującą, spójną teorię. Już macie ogłoście ją światu, kiedy zupełnie przypadkowo natykacie się na skan własnego mózgu, z którego wynika, że sami jesteście psychopatami, zdolnymi – wedle waszej własnej teorii – do najbardziej przerażających czynów. Dokładnie taka historia przytrafiła się Jamesowi Fallonowi, amerykańskiemu neurobiologowi, profesorowi psychiatrii, anatomii i neurobiologii, autorowi książki Mózg psychopaty, w której opowiada o tym dramatycznym doświadczeniu.     Keep Reading →

Richard E. Nisbett, Mindware. Narzędzia skutecznego myślenia

Nisbett Richard - Mindware. Narzędzia skutecznego myśleniaW ocenianiu sytuacji i podejmowaniu decyzji ludzie stosują niewielki zbiór reguł heurystycznych, ułatwiających wnioskowanie czy ocenę struktury realiów. Niestety reguły te mogą być również źródłem błędów. Badaniem genezy owych błędów oraz powstawaniem zniekształceń umysłowych pod wpływem heurystyk zajmuje się psychologia poznawcza. Jej główne rezultaty zostały przedstawione w książce Mindware. Narzędzia skutecznego myślenia. Obszerna praca Richarda Nisbetta, profesora psychologii z Uniwersytetu Stanowego Michigan w Ann Arbor, jest pomyślana jako obrona szerzej pojmowanej racjonalności.     Keep Reading →

O poczuciu wyższości, narcyzmie kolektywnym i nacjonalizmie

Wojciszke - Psychologia społecznaJednym z wymiarów tożsamości jest poczucie wyższości, czyli przekonanie, że grupa własna jest lepsza od innych. Teoria tożsamości społecznej zakłada, że takie przekonanie jest niemal automatyczną konsekwencją podziału świata społecznego na swoich i obcych w połączeniu z powszechną tendencją do dowartościowania siebie. Krańcowe poczucie wyższości pozostaje charakterystyczne dla nacjonalizmu, a także narcyzmu kolektywnego. Agnieszka Golec de Zavala i współpracownicy zdefiniowali narcyzm kolektywny jako podbudowane silnymi emocjami, a nierealistyczne przekonanie o wielkości i wybitności własnej grupy, na przykład narodowej lub rasowej. Keep Reading →

Richard E. Nisbett, Geografia myślenia. Dlaczego ludzie Wschodu i Zachodu myślą inaczej

nisbett-richard-geografia-mysleniaRichard Nisbett w Geografii myślenia metodycznie, inteligentnie i sugestywnie przekonuje, że to, jak myślimy i kim jesteśmy, zależy w dużo większym stopniu od czynników zewnętrznych – takich jak miejsce, w którym się rodzimy i wychowujemy – niż dotąd sądziliśmy. Mówiąc krótko, geografia ma większy wpływ na nasze rozumowanie, odczuwanie i konstruowanie sensów życia niż nasze własne wysiłki czy wola. Z tego też powodu to, co dla człowieka Zachodu wydaje się czymś logicznym i oczywistym, dla przedstawiciela kultury Wschodu może uchodzić za coś kuriozalnego lub nonsensownego – i vice versa. Keep Reading →

Roy F. Baumeister, Zwierzę kulturowe. Między naturą a kulturą

baumeister-zwierze-kulturowePsychika człowieka to nie jest przypadkowy zbiór funkcjonujących niezależnie od siebie części. Może została zaprojektowana w jakimś szczególnym celu? Procesy wewnętrzne służą funkcjom interper-sonalnym. To, co dzieje się wewnątrz umysłu człowieka, ma ułatwiać związki określonego rodzaju – dokładnie takie, jakie właśnie tworzą ludzie.

Większość liczących się teorii psycho-logicznego funkcjonowania człowieka nawiązuje do dwóch dużych przyczyn: natury i kultury. Wykonałem zwyczajowy ukłon w ich stronę, ale jednocześnie zacząłem też dostrzegać, że standardowy sposób mówienia o nich zawiera istotne błędy. W końcu przyszedł mi do głowy motyw przewodni książki: natura stworzyła nas do kultury. Selekcja naturalna zaprojektowała psychikę człowieka w taki sposób, aby umożliwić mu przynależność do kultury.     Keep Reading →

Leon Festinger, Teoria dysonansu poznawczego (Podsumowanie)

festinger-leon-teoria-dysonansu-poznawczegoU podstaw tej teorii leży przekonanie, że organizm ludzki usiłuje ustanowić wewnętrzną harmonię, spójność lub zgodność między swoimi opiniami, postawami, wiedzą i wartościami. Oznacza to, że istnieje tendencja do osiągania konsonansu między aktami poznania. Aby w jakiś sposób przedstawić to pojęcie bardziej precyzyjnie, wyobrażam sobie, że procesy poznawcze da się podzielić na elementy, a przynajmniej na zbiory elementów. Przyjąłem następujące teoretyczne założenia dotyczące relacji między tymi elementami poznawczymi:     Keep Reading →

O dysonansie poznawczym (Philip G. Zimbardo, Robert L. Johnson, Vivian McCann, Psychologia. Kluczowe koncepcje, t. 5, Człowiek i jego środowisko)

Psychologia. Kluczowe koncepcje 5Atrakcyjność a dysonans

Semper Fidelis (zawsze wierni) – głosi motto korpusu amerykańskiej piechoty morskiej. Jeśli weźmie się pod uwagę przykre doświadczenia, które ludzie muszą znieść, aby stać się żołnierzami piechoty morskiej (wyczerpujące ćwiczenia fizyczne, niedosypianie, brak prywatności, krzyki przełożonych, kary za drobne przekroczenia regulaminu), to może wydawać się czymś niezwykłym, że u rekrutów rozwija się z reguły tak duża lojalność wobec tej organizacji. To samo dotyczy bardziej trwałej lojalności wobec korporacji praktykującej otrzęsiny, niż wobec tych organizacji studenckich, w których taki rytuał nie obowiązuje. Niewątpliwie działają tu jakieś bardzo atrakcyjne i interesujące siły.     Keep Reading →

David G. Myers, Psychologia

myers-david-g-psychologia

Celem książki jest ukazanie, w jaki sposób badacze psychologii rozpatrują konkurencyjne poglądy i idee – w jaki sposób opisują i wyjaśniają zdarzenia z własnego życia. Autor we wprowadzeniu pisze: „Psychologia jest nie tylko zbiorem informacji, ale przede wszystkim sposobem stawiania pytań i odpowiedzi na nie. Jako nauka psychologia rozpatruje opinie i ocenia poglądy, posługując się dokładną obserwacją i ścisłą analizą. Dążąc do opisu i wyjaśnienia głównie natury człowieka, wiedza psychologiczna przyjmuje domniemania i prawdopodobnie brzmiące hipotezy, które poddaje weryfikacji. Moim celem jest zatem nie tylko przedstawienie w tej książce wyników, ale również pokazanie jak toczy się gra. Keep Reading →