Paul Bloom: Przeciw empatii

Paul Bloom: Przeciw empatii. Argumenty za racjonalnym współczuciem

Paul Bloom: Przeciw empatii. Argumenty za racjonalnym współczuciem

Choć dość powszechnie uznaje się, że wszystkie zjawiska, procesy, fakty, stany rzeczy itd. mogą mieć, a nawet po prostu mają swoje pozytywne i negatywne implikacje, to niektóre pojęcia czy wartości zdają się skutecznie opierać takiemu spostrzeganiu. Prawdopodobnie dlatego, że człowiek zawsze potrzebował stałych punktów oparcia, pewnych drogowskazów, pozwalających mu przezwyciężać stale zagrażający mu chaos, związany z nieustannym przepływem doznań.

W czasach płynnej nowoczesności potrzeba ta bynajmniej się nie zmniejszyła. Wręcz przeciwnie, jeszcze się nasiliła, co z jednej strony wydaje się paradoksalne, z drugiej natomiast zupełnie naturalne. Keep Reading →

O facecie z pistoletem i naturze lęku

Regularnie prowadzę warsztaty dla profesjonalnych terapeutów poświęcone leczeniu zaburzeń lękowych. Mam zwyczaj rozpoczynania zajęć rozbudowaną i pełną ozdobników wersją metafory wariografu, powszechnie przywoływanej w terapii akceptacji i zaangażowania. Zanim przywitam się z uczestnikami szkolenia i przedstawię, opowiadam im tę historię.

Pewnego dnia do mojego gabinetu wchodzi pewien człowiek – gość, o którym wiem, że zawsze dotrzymuje słowa, jeden z tych, którzy zawsze mówią to, co myślą, i robię to, co mówią. No więc wchodzi do mojego gabinetu z bronią w ręku i mówi:
– Słuchaj, Dave. Weź wszystkie meble, które masz tu w gabinecie, i wynieś je do poczekalni… A jeśli tego nie zrobisz, to cię zastrzelę! Keep Reading →

James W. Pennebaker, Joshua M. Smyth: Terapia przez pisanie

James W. Pennebaker, Joshua M. Smyth: Terapia przez pisanie

James W. Pennebaker, Joshua M. Smyth: Terapia przez pisanie

W książce Terapia przez pisanie James W. Pennebaker i Joshua M. Smyth przekonują, że umiejętnie stosowane tzw. pisanie ekspresywne – pisemne wyrażanie niechcianych myśli i uczuć – przyczynia się nie tylko do poprawy naszej kondycji psychicznej, ale też dobroczynnie wpływa na nasze zdrowie.

Uzdrowicielskie efekty pisania ekspresywnego mają swoje źródło w dość oczywistej, a w każdym razie łatwej do zrozumienia reakcji psychosomatycznej: skoro tłumienie złych emocji kosztuje nas wiele wysiłku i wywołuje stres, co z kolei powoduje osłabienie układu odpornościowego, to uwolnienie tych emocji poprzez językową ekspresję sprawia, że dzieje się dokładnie odwrotnie – wysiłek związany z tłumieniem ustaje, poziom stresu maleje, a układ odpornościowy się wzmacnia.   Keep Reading →

Philip Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?

Philip G. Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią złoW sierpniu 1971 roku w podziemiach Uniwersytetu Stanforda w słonecznej Kalifornii dobrze zapowiadający się doktor psychologii Philip Zimbardo wraz z grupą współpracowników przeprowadził skromny, genialny w swej prostocie eksperyment, który przeszedł do historii jako Stanfordzki Eksperyment Więzienny (SPE, czyli Stanford Prison Experiment). Zaplanowany na dwa tygodnie, został on z konieczności przerwany szóstego dnia, a jego szokujące wyniki przerosły najśmielsze oczekiwania dosłownie wszystkich: jego uczestników, przeprowadzających go badaczy, całe środowisko naukowe i w ogóle każdego, kto o nim kiedykolwiek usłyszał. Keep Reading →

Jerold J. Kreisman, Hal Straus: Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderline

Jerold J. Kreisman, Hal Straus: Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderlineOd lat wielu lat zajmuję się psychologią – w tym także psychologią zaburzeń – a od co najmniej kilku coraz częściej słyszę o osobowości z pogranicza (Borderline Personality Disorder, w skrócie: BPD). I to nawet tak często, że już zaczęło mi się wydawać, że mniej więcej wiem, o co w tym zaburzeniu chodzi. Jak się okazało, byłem w błędzie. Dopiero po przeczytaniu książki Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderline Jerolda J. Kreismana i Hala Strausa mogę powiedzieć, że coś tam wreszcie wiem. A to dzięki temu, że jest to prosto i kompetentnie napisana rzecz. Znajdziemy w niej historie autentycznych przypadków, przejrzyście wyłożoną teorię, przegląd poszczególnych strategii  terapeutycznych, historyczny zarys rozwoju koncepcji zaburzenia osobowości z pogranicza oraz – co zawsze sobie cenię – bardzo empatyczne podejście autorów.  Keep Reading →

Suzanne O’Sullivan: Wszystko jest w twojej głowie. Opowieści o chorobach psychosomatycznych

Wszystko jest w twojej głowie. Opowieści o chorobach psychosomatycznych Suzanne O’Sullivan to świetnie napisana książka. Autorka w sposób wyjątkowo przejrzysty porządkuje wiedzę na temat zaburzeń psychosomatycznych, która dla większości czytelników okaże się prawdopodobnie zupełnym novum, nawet jeśli przed jej przeczytaniem myśleli zgoła inaczej. Przede wszystkim jednak jest zajmująca opowieść o jej trudnej pracy z kilkoma pacjentami dotkniętymi tym niezwykłym zaburzeniem. Keep Reading →

Przypadek pacjenta średniowiecznego

James N. Butcher, Jill M. Hooley, Susan Mineka: Psychologia zaburzeń. DSM-5W wiekach średnich (mniej więcej od roku 500 do roku 1500) bardziej naukowe aspekty medycyny greckiej przetrwały w krajach islamskich Środkowego Wschodu. Pierwszy szpital dla psychicznie chorych założono w Bagdadzie w roku 792, a wkrótce otworzono kolejne placówki w Damaszku i Aleppo. W szpitalach tych stosowano humanitarne metody leczenia. Najsłynniejszą postacią medycyny tamtego okresu był pochodzący z Persji Awicenna (ok. 980-1037), zwany księciem lekarzy. Awicenna jest autorem Kanonu medycyny, chyba najczęściej studiowanego traktatu medycznego na świecie. W swoich pracach często wspomina o takich zaburzeniach jak histeria, epilepsja, reakcje maniakalne czy melancholia. Oto studium przypadku ilustrujące wyjątkowe podejście Awicenny do leczenia młodego księcia cierpiącego na chorobę psychiczną. Keep Reading →

John Donvan, Caren Zucker: Według innego klucza. Opowieści o autyzmie

John Donvan, Caren Zucker: Według innego klucza. Opowieści o autyzmiePrzeczytałem właśnie jedną z najbardziej fascynujących książek na temat stricte psychologiczny. Celowo nie używam określenia „książka psychologiczna”, bo taką w zasadzie nie jest. Według innego klucza. Opowieści o autyzmie Johna Donvana i Caren Zucker to nominowany w 2017 roku do Nagrody Pulitzera cykl reportaży na tytułowy temat, składających się na jedną spójną, niezwykłą pod każdym względem „opowieść”. Zanim napiszę o niej coś więcej (recenzja wkrótce w miesięczniku „Odra”), zacytuję sam początek książki. Przeczytajcie i obejrzyjcie – koniecznie do końca! – ilustrujący ten fragment krótki film. Jeśli komuś wyda się to wszystko nazbyt ckliwe – co jestem skłonny zrozumieć – to na razie mam tylko jedno do powiedzenia: przeczytajcie całą książkę. Niektórzy tak robią 😉

Keep Reading →

Moustafa Safouan: Cztery lekcje psychoanalizy. Metoda Lacana

Moustafa Safouan: Cztery lekcje psychoanalizy. Metoda LacanaKiedy wpada mi w ręce kolejna książka na temat myśli Jacquesa Lacana, jestem jednocześnie podekscytowany i zdystansowany. Podekscytowany, bo mam nadzieję, że dowiem się czegoś nowego o ludzkiej psychice – a niektóre koncepcje Lacana wydają mi się naprawdę odkrywcze. Zdystansowany, bo obawiam się, że zamiast poznawać ludzką psychikę będę się trudził nad rozszyfrowaniem tego, co się właściwie do mnie mówi. Tak też było z książką Moustafy Safouana Cztery lekcje psychoanalizy. Metoda Lacana. Z jednej strony bardzo ciekawa rzecz, z drugiej pełna skrótów myślowych i dygresji, nie zawsze łatwych – zwłaszcza dla laików – do zrozumienia bez znajomości szerszego kontekstu. A atłasowa czapeczka ze srebrnym chwostem na czubku dla tego, kto zna cały kontekst myśli Jacquesa Lacana, razem z wszystkimi do niej przypisami, interpretacjami i komentarzami innych autorów. Keep Reading →

Ja (pojęcie)

Obraz siebie (self-image) – wyobrażenie czy koncepcja na swój temat. Subiektywne wyobrażenie siebie. Inaczej: struktura ja. CS 456.

Schematy „ja” – przekonania na temat tego, kim jesteśmy, sterujące i sprawujące kontrolę nad procesami przetwarzana informacji o własnej osobie. MPS 56.

Efekt samoodnoszenia – tendencja do szybszego przetwarzania i lepszego zapamiętywania informacji mających związek z naszą osobą. MPS 56.

Keep Reading →