Rytuały inicjacyjne (ciekawe eksperymenty)

Robert B. Cialdini: Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka

Robert B. Cialdini: Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka

Dwaj młodzi badacze, Elliot Aronson i Judson Mills, postanowili sprawdzić, czy to prawda, że „ludzie bardziej sobie cenią coś, co uzyskali dzięki własnym, intensywnym wysiłkom, niż to, co przyszło im bez wysiłku”. Tak się szczęśliwie złożyło, że do sprawdzenia tej hipotezy wybrali właśnie wymagającą wysiłku – bądź nie – inicjację do grupy. Aronson i Mills stwierdzili, że młode kobiety, które musiały przejść przez kłopotliwą ceremonię, aby wejść do grupy dyskutującej na temat życia seksualnego, przekonały same siebie, iż grupa ta jest interesująca, a uczestnictwo w niej – wartościowe, mimo że autorzy poinstruowali pozostałych uczestników dyskusji, aby byli tak „nudni i bezsensowni, jak to tylko możliwe”. Studentki, które musiały przejść jedynie łatwą inicjację lub nie zostały w ogóle poddane zabiegom inicjacyjnym, były w swoich sądach na temat grupy realistyczne i – zgodnie z prawdą – uważały ją za zbiorowisko nudziarzy. Keep Reading →

Lindsay Gibson: Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców

Lindsay Gibson: Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców

Lindsay Gibson: Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców

Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców Lindsay Gibson to jedna tych pouczających książek psychologicznych, które wydają się dotyczyć niewielu ludzi – i zawsze tych innych – a potem okazuje się, że to o nas. Kto z nas jest bowiem w pełni dojrzały w każdym aspekcie swojej osobowości? Kogo rodzice byli w ten idealny sposób dojrzali? Jakimi rodzicami sami jesteśmy lub będziemy?

Anna Chmurka-Zielinska poczyniła taką oto ciekawą refleksję na ten temat: „To, że ta książka dotyczy mnie, to jeszcze przełknę. Ale że będzie jak znalazł dla dzieci, kiedy dorosną… z tym już trudniej się pogodzić. No a jakoś jednak trzeba”. A jakie jest Wasze zdanie?     Keep Reading →

Michael Pantalon: Motywacja. Metoda Sześciu Kroków

Michael Pantalon: Motywacja. Metoda Sześciu Kroków

Michael Pantalon: Motywacja. Metoda Sześciu Kroków

Książka Motywacja. Metoda sześciu kroków Michaela Pantalona zaczyna się od efektownego trzęsienia ziemi, tj. opowieści o tym, jak to autorowi udało się nader szybko i skutecznie przekonać do swojej metody wyjątkowo sceptycznie nastawionych ważniaków, pracujących w General Electric. Zaraz potem w krótkich, żołnierskich słowach Pantalon wykłada główną zasadę metody Motywacji Błyskawicznej, dzięki której udało mu się to osiągnąć. Następne rozdziały poświęcone są jej wyczerpującemu analizowaniu, wyjaśnianiu oraz omawianiu jej rozmaitych praktycznych zastosowań.   Keep Reading →

Paul Bloom: Przeciw empatii

Paul Bloom: Przeciw empatii. Argumenty za racjonalnym współczuciem

Paul Bloom: Przeciw empatii. Argumenty za racjonalnym współczuciem

Choć dość powszechnie uznaje się, że wszystkie zjawiska, procesy, fakty, stany rzeczy itd. mogą mieć, a nawet po prostu mają swoje pozytywne i negatywne implikacje, to niektóre pojęcia czy wartości zdają się skutecznie opierać takiemu spostrzeganiu. Prawdopodobnie dlatego, że człowiek zawsze potrzebował stałych punktów oparcia, pewnych drogowskazów, pozwalających mu przezwyciężać stale zagrażający mu chaos, związany z nieustannym przepływem doznań.

W czasach płynnej nowoczesności potrzeba ta bynajmniej się nie zmniejszyła. Wręcz przeciwnie, jeszcze się nasiliła, co z jednej strony wydaje się paradoksalne, z drugiej natomiast zupełnie naturalne. Keep Reading →

James W. Pennebaker, Joshua M. Smyth: Terapia przez pisanie

James W. Pennebaker, Joshua M. Smyth: Terapia przez pisanie

James W. Pennebaker, Joshua M. Smyth: Terapia przez pisanie

W książce Terapia przez pisanie James W. Pennebaker i Joshua M. Smyth przekonują, że umiejętnie stosowane tzw. pisanie ekspresywne – pisemne wyrażanie niechcianych myśli i uczuć – przyczynia się nie tylko do poprawy naszej kondycji psychicznej, ale też dobroczynnie wpływa na nasze zdrowie.

Uzdrowicielskie efekty pisania ekspresywnego mają swoje źródło w dość oczywistej, a w każdym razie łatwej do zrozumienia reakcji psychosomatycznej: skoro tłumienie złych emocji kosztuje nas wiele wysiłku i wywołuje stres, co z kolei powoduje osłabienie układu odpornościowego, to uwolnienie tych emocji poprzez językową ekspresję sprawia, że dzieje się dokładnie odwrotnie – wysiłek związany z tłumieniem ustaje, poziom stresu maleje, a układ odpornościowy się wzmacnia.   Keep Reading →

Slavoj Žižek: Kruchy absolut. Czyli dlaczego warto walczyć o chrześcijańskie dziedzictwo

Slavoj Žižek: Kruchy absolut. Czyli dlaczego warto walczyć o chrześcijańskie dziedzictwo

Slavoj Žižek: Kruchy absolut. Czyli dlaczego warto walczyć o chrześcijańskie dziedzictwo

Kruchy absolut. Czyli dlaczego warto walczyć o chrześcijańskie dziedzictwo to jedna z tych książek Slavoja Žižka, w których dokonuje on analizy współczesnego systemu społeczno-gospodarczego w duchu lacanowsko-freudowskiej psychoanalizy, heglowskiej fenomenologii i marksistowskiego materializmu historycznego. Znajdziemy więc tutaj specyficzną dla tego autora „wybuchową mieszankę psychoanalizy, filozofii niemieckiego idealizmu i popkultury”, jak to określił Julian Kutyła.

Trzeba bowiem powiedzieć bez ogródek, że Žižek to zaprzysięgły marksista, heglista i lacanista – i jako taki jeńców nie bierze. Keep Reading →

Technika odmowa-wycofanie (technika drzwiami w twarz)

Technika drzwi zatrzaśniętych przed nosem (door-in-the face technique) – technika wywoływania uległości polegająca na wysuwaniu bardzo znaczącego wstępnego żądania, które na pewno zostanie odrzucone, a potem mniej znaczącego żądania. Została przedstawiona w 1975 przez amerykańskiego psychologa społecznego Roberta Beno Cialdiniego (ur. 1945) i jego kolegów. Przeprowadzili oni eksperyment, w którym studentów na kampusie proszono o to, by przez następne dwa lata pracowali po dwie godziny tygodniowo jako wolontariusze-opiekunowie w domu poprawczym. Nikt się nie zgodził, ale kiedy ich zapytano, czy byliby skłonni jednorazowo towarzyszyć grupie młodocianych z domu poprawczego podczas wycieczki do zoo, przystało na to 50%, w porównaniu z 17% wśród tych, którzy usłyszeli tylko tę drugą, mniejszą prośbę. Inaczej technika „odmowa, a potem wycofanie”. Zob. też technika stopy w drzwiach, technika nisko rzuconej piłki. CS 743.

Keep Reading →

Reguła wzajemności

Reguła wzajemności – jedna z najbardziej rozpowszechnionych reguł postępowania w znanych nam kulturach. Wymaga ona od człowieka, by za otrzymane od kogoś dobro odwdzięczył się w podobny sposób. CWW 73.

Reguła wzajemności – sprawia, że czujemy się zobligowani do odwzajemniania wyświadczonych nam przysług. CMW 16. Keep Reading →

Philip Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?

Philip G. Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią złoW sierpniu 1971 roku w podziemiach Uniwersytetu Stanforda w słonecznej Kalifornii dobrze zapowiadający się doktor psychologii Philip Zimbardo wraz z grupą współpracowników przeprowadził skromny, genialny w swej prostocie eksperyment, który przeszedł do historii jako Stanfordzki Eksperyment Więzienny (SPE, czyli Stanford Prison Experiment). Zaplanowany na dwa tygodnie, został on z konieczności przerwany szóstego dnia, a jego szokujące wyniki przerosły najśmielsze oczekiwania dosłownie wszystkich: jego uczestników, przeprowadzających go badaczy, całe środowisko naukowe i w ogóle każdego, kto o nim kiedykolwiek usłyszał. Keep Reading →