Robert Cialdini: Pre-swazja. Jak w pełni wykorzystać techniki wpływu społecznego

Robert Cialdini, Pre-swazjaDobre książki psychologiczne mają to do siebie, że jakiekolwiek tematy poruszają – wpływ społeczny, autoprezentacja, samoocena, dysonans poznawczy etc. – ogólna korzyść z ich lektury jest zawsze ta sama: poszerzają one naszą wiedzę o funkcjonowaniu ludzkiej psychiki. Książka Roberta Cialdiniego Pre-swazja. Jak w pełni wykorzystać techniki wpływu społecznego należy nie tylko do tych dobrych, ale i takich, które dobrze się czyta. I jak od wszystkiego, co dobre, trudno się od niej oderwać.     Keep Reading →

James Fallon: Mózg psychopaty. Intrygujące spojrzenie na ciemną stronę umysłu

James Fallon, Mózg psychopatyWyobraźcie sobie, że jesteście naukowcami, badającymi mózgi psychopatycznych morderców. Przez lata zbieraliście i analizowaliście dane, aż wasze obserwacje i przemyślenia ułożyły się w przekonującą, spójną teorię. Już macie ogłoście ją światu, kiedy zupełnie przypadkowo natykacie się na skan własnego mózgu, z którego wynika, że sami jesteście psychopatami, zdolnymi – wedle waszej własnej teorii – do najbardziej przerażających czynów. Dokładnie taka historia przytrafiła się Jamesowi Fallonowi, amerykańskiemu neurobiologowi, profesorowi psychiatrii, anatomii i neurobiologii, autorowi książki Mózg psychopaty, w której opowiada o tym dramatycznym doświadczeniu.     Keep Reading →

Jonathan Haidt, Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? (Przedmowa Bogdana Wojciszke)

Haidt - Prawy umysłZ ocenami moralnymi wiąże się niemały paradoks. Z jednej strony odgrywają one wielką rolę – na przykład moralna ocena człowieka jest najważniejszą przesłanką naszego doń stosunku, znacznie ważniejszą niż przymioty intelektu czy osiągnięcia. W sytuacjach codziennych ocena moralna decyduje o tym, z kim przestajemy, a od kogo stronimy, w sytuacjach krańcowych zaś może decydować o życiu lub śmierci ocenianej osoby. W ocenach moralnych pobrzmiewa absolut i nierzadko są one opatrywane sankcją boską. Keep Reading →

O poczuciu wyższości, narcyzmie kolektywnym i nacjonalizmie

Wojciszke - Psychologia społecznaJednym z wymiarów tożsamości jest poczucie wyższości, czyli przekonanie, że grupa własna jest lepsza od innych. Teoria tożsamości społecznej zakłada, że takie przekonanie jest niemal automatyczną konsekwencją podziału świata społecznego na swoich i obcych w połączeniu z powszechną tendencją do dowartościowania siebie. Krańcowe poczucie wyższości pozostaje charakterystyczne dla nacjonalizmu, a także narcyzmu kolektywnego. Agnieszka Golec de Zavala i współpracownicy zdefiniowali narcyzm kolektywny jako podbudowane silnymi emocjami, a nierealistyczne przekonanie o wielkości i wybitności własnej grupy, na przykład narodowej lub rasowej. Keep Reading →

Richard E. Nisbett, Geografia myślenia. Dlaczego ludzie Wschodu i Zachodu myślą inaczej

nisbett-richard-geografia-mysleniaRichard Nisbett w Geografii myślenia metodycznie, inteligentnie i sugestywnie przekonuje, że to, jak myślimy i kim jesteśmy, zależy w dużo większym stopniu od czynników zewnętrznych – takich jak miejsce, w którym się rodzimy i wychowujemy – niż dotąd sądziliśmy. Mówiąc krótko, geografia ma większy wpływ na nasze rozumowanie, odczuwanie i konstruowanie sensów życia niż nasze własne wysiłki czy wola. Z tego też powodu to, co dla człowieka Zachodu wydaje się czymś logicznym i oczywistym, dla przedstawiciela kultury Wschodu może uchodzić za coś kuriozalnego lub nonsensownego – i vice versa. Keep Reading →

Roy F. Baumeister, Zwierzę kulturowe. Między naturą a kulturą

baumeister-zwierze-kulturowePsychika człowieka to nie jest przypadkowy zbiór funkcjonujących niezależnie od siebie części. Może została zaprojektowana w jakimś szczególnym celu? Procesy wewnętrzne służą funkcjom interper-sonalnym. To, co dzieje się wewnątrz umysłu człowieka, ma ułatwiać związki określonego rodzaju – dokładnie takie, jakie właśnie tworzą ludzie.

Większość liczących się teorii psycho-logicznego funkcjonowania człowieka nawiązuje do dwóch dużych przyczyn: natury i kultury. Wykonałem zwyczajowy ukłon w ich stronę, ale jednocześnie zacząłem też dostrzegać, że standardowy sposób mówienia o nich zawiera istotne błędy. W końcu przyszedł mi do głowy motyw przewodni książki: natura stworzyła nas do kultury. Selekcja naturalna zaprojektowała psychikę człowieka w taki sposób, aby umożliwić mu przynależność do kultury.     Keep Reading →

Leon Festinger, Teoria dysonansu poznawczego (Podsumowanie)

festinger-leon-teoria-dysonansu-poznawczegoU podstaw tej teorii leży przekonanie, że organizm ludzki usiłuje ustanowić wewnętrzną harmonię, spójność lub zgodność między swoimi opiniami, postawami, wiedzą i wartościami. Oznacza to, że istnieje tendencja do osiągania konsonansu między aktami poznania. Aby w jakiś sposób przedstawić to pojęcie bardziej precyzyjnie, wyobrażam sobie, że procesy poznawcze da się podzielić na elementy, a przynajmniej na zbiory elementów. Przyjąłem następujące teoretyczne założenia dotyczące relacji między tymi elementami poznawczymi:     Keep Reading →

Jak polubić to, co przykre i nieuchronne (ciekawe eksperymenty)

Elliot Aronson, Człowiek istota społecznaGeorge Bernard Shaw cierpiał z powodu alkoholizmu swego ojca, lecz starał się tym nie przejmować. Kiedyś napisał: „Jeśli nie możesz się pozbyć rodzinnego upiora, możesz jeszcze kazać mu tańczyć”. W pewnym sensie teoria dysonansu poznawczego opisuje, w jaki sposób zmuszają do tańca swoje upiory – jak próbują pogodzić się z nieprzyjemnymi faktami. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, które są zarówno przykre, jak i nieuchronne. Ludziom pozostaje wtedy jedynie poznawcze minimalizowaniem przykrości związanych z daną sytuacją. Keep Reading →