Bliskość

Psychologia. Kluczowe koncepcjeChociaż nie musisz lubić swoich sąsiadów, jednak według zasady bliskości, kiedy dwie jednostki są równie atrakcyjne, to jest bardziej prawdopodobne, że zaprzyjaźnisz się z tą, która znajduje się bliżej: nagrody są równe, lecz koszty w postaci starty czasu i innych niedogodności mniejsze. Samo zwiększenie liczby kontaktów często zwiększa sympatię, jaką ludzie czują do siebie nawzajem. PKK V 66.     Keep Reading →

Robert Cialdini: Pre-swazja. Jak w pełni wykorzystać techniki wpływu społecznego

Robert Cialdini, Pre-swazjaDobre książki psychologiczne mają to do siebie, że jakiekolwiek tematy poruszają – wpływ społeczny, autoprezentacja, samoocena, dysonans poznawczy etc. – ogólna korzyść z ich lektury jest zawsze ta sama: poszerzają one naszą wiedzę o funkcjonowaniu ludzkiej psychiki. Książka Roberta Cialdiniego Pre-swazja. Jak w pełni wykorzystać techniki wpływu społecznego należy nie tylko do tych dobrych, ale i takich, które dobrze się czyta. I jak od wszystkiego, co dobre, trudno się od niej oderwać.     Keep Reading →

James Fallon: Mózg psychopaty. Intrygujące spojrzenie na ciemną stronę umysłu

James Fallon, Mózg psychopatyWyobraźcie sobie, że jesteście naukowcami, badającymi mózgi psychopatycznych morderców. Przez lata zbieraliście i analizowaliście dane, aż wasze obserwacje i przemyślenia ułożyły się w przekonującą, spójną teorię. Już macie ogłoście ją światu, kiedy zupełnie przypadkowo natykacie się na skan własnego mózgu, z którego wynika, że sami jesteście psychopatami, zdolnymi – wedle waszej własnej teorii – do najbardziej przerażających czynów. Dokładnie taka historia przytrafiła się Jamesowi Fallonowi, amerykańskiemu neurobiologowi, profesorowi psychiatrii, anatomii i neurobiologii, autorowi książki Mózg psychopaty, w której opowiada o tym dramatycznym doświadczeniu.     Keep Reading →

Jonathan Haidt, Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? (Przedmowa Bogdana Wojciszke)

Haidt - Prawy umysłZ ocenami moralnymi wiąże się niemały paradoks. Z jednej strony odgrywają one wielką rolę – na przykład moralna ocena człowieka jest najważniejszą przesłanką naszego doń stosunku, znacznie ważniejszą niż przymioty intelektu czy osiągnięcia. W sytuacjach codziennych ocena moralna decyduje o tym, z kim przestajemy, a od kogo stronimy, w sytuacjach krańcowych zaś może decydować o życiu lub śmierci ocenianej osoby. W ocenach moralnych pobrzmiewa absolut i nierzadko są one opatrywane sankcją boską. Keep Reading →

Autoinferencja

Społeczna psychologia piętnaAutoinferencja – wykorzystywanie swoich zachowań w obecności innych do budowania prywatnego wizerunku. CJO 176.

Wybór zachowań publicznych może być kształtowany przez wiele różnych czynników, takich jak sytuacja społeczna jednostki, audytorium, obraz Ja, repertuar zachowań. Także oparta na zachowaniu autoinferencja pozostaje pod wpływem równie szerokiego (choć odmiennego) zestawu czynników psychospołecznych – takich jak wartość i siła wcześniejszych przekonań, sposób spostrzegania konsekwencji społecznych danego zachowania oraz sił, które to zachowanie kształtują. CJO 180.      Keep Reading →

O poczuciu wyższości, narcyzmie kolektywnym i nacjonalizmie

Wojciszke - Psychologia społecznaJednym z wymiarów tożsamości jest poczucie wyższości, czyli przekonanie, że grupa własna jest lepsza od innych. Teoria tożsamości społecznej zakłada, że takie przekonanie jest niemal automatyczną konsekwencją podziału świata społecznego na swoich i obcych w połączeniu z powszechną tendencją do dowartościowania siebie. Krańcowe poczucie wyższości pozostaje charakterystyczne dla nacjonalizmu, a także narcyzmu kolektywnego. Agnieszka Golec de Zavala i współpracownicy zdefiniowali narcyzm kolektywny jako podbudowane silnymi emocjami, a nierealistyczne przekonanie o wielkości i wybitności własnej grupy, na przykład narodowej lub rasowej. Keep Reading →

Richard E. Nisbett, Geografia myślenia. Dlaczego ludzie Wschodu i Zachodu myślą inaczej

nisbett-richard-geografia-mysleniaRichard Nisbett w Geografii myślenia metodycznie, inteligentnie i sugestywnie przekonuje, że to, jak myślimy i kim jesteśmy, zależy w dużo większym stopniu od czynników zewnętrznych – takich jak miejsce, w którym się rodzimy i wychowujemy – niż dotąd sądziliśmy. Mówiąc krótko, geografia ma większy wpływ na nasze rozumowanie, odczuwanie i konstruowanie sensów życia niż nasze własne wysiłki czy wola. Z tego też powodu to, co dla człowieka Zachodu wydaje się czymś logicznym i oczywistym, dla przedstawiciela kultury Wschodu może uchodzić za coś kuriozalnego lub nonsensownego – i vice versa. Keep Reading →

Roy F. Baumeister, Zwierzę kulturowe. Między naturą a kulturą

baumeister-zwierze-kulturowePsychika człowieka to nie jest przypadkowy zbiór funkcjonujących niezależnie od siebie części. Może została zaprojektowana w jakimś szczególnym celu? Procesy wewnętrzne służą funkcjom interper-sonalnym. To, co dzieje się wewnątrz umysłu człowieka, ma ułatwiać związki określonego rodzaju – dokładnie takie, jakie właśnie tworzą ludzie.

Większość liczących się teorii psycho-logicznego funkcjonowania człowieka nawiązuje do dwóch dużych przyczyn: natury i kultury. Wykonałem zwyczajowy ukłon w ich stronę, ale jednocześnie zacząłem też dostrzegać, że standardowy sposób mówienia o nich zawiera istotne błędy. W końcu przyszedł mi do głowy motyw przewodni książki: natura stworzyła nas do kultury. Selekcja naturalna zaprojektowała psychikę człowieka w taki sposób, aby umożliwić mu przynależność do kultury.     Keep Reading →