Philip Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?

Philip G. Zimbardo: Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią złoW sierpniu 1971 roku w podziemiach Uniwersytetu Stanforda w słonecznej Kalifornii dobrze zapowiadający się doktor psychologii Philip Zimbardo wraz z grupą współpracowników przeprowadził skromny, genialny w swej prostocie eksperyment, który przeszedł do historii jako Stanfordzki Eksperyment Więzienny (SPE, czyli Stanford Prison Experiment). Zaplanowany na dwa tygodnie, został on z konieczności przerwany szóstego dnia, a jego szokujące wyniki przerosły najśmielsze oczekiwania dosłownie wszystkich: jego uczestników, przeprowadzających go badaczy, całe środowisko naukowe i w ogóle każdego, kto o nim kiedykolwiek usłyszał. Keep Reading →

Jerold J. Kreisman, Hal Straus: Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderline

Jerold J. Kreisman, Hal Straus: Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderlineOd wielu lat zajmuję się psychologią – w tym także psychologią zaburzeń – a od co najmniej kilku coraz częściej słyszę o osobowości z pogranicza (Borderline Personality Disorder, w skrócie: BPD). I to nawet tak często, że już zaczęło mi się wydawać, że mniej więcej wiem, o co w tym zaburzeniu chodzi. Jak się okazało, byłem w błędzie. Dopiero po przeczytaniu książki Nienawidzę cię! Nie odchodź! Zrozumieć osobowość borderline Jerolda J. Kreismana i Hala Strausa mogę powiedzieć, że coś tam wreszcie wiem. A to dzięki temu, że jest to prosto i kompetentnie napisana rzecz. Znajdziemy w niej historie autentycznych przypadków, przejrzyście wyłożoną teorię, przegląd poszczególnych strategii  terapeutycznych, historyczny zarys rozwoju koncepcji zaburzenia osobowości z pogranicza oraz – co zawsze sobie cenię – bardzo empatyczne podejście autorów.  Keep Reading →

Suzanne O’Sullivan: Wszystko jest w twojej głowie. Opowieści o chorobach psychosomatycznych

Wszystko jest w twojej głowie. Opowieści o chorobach psychosomatycznych Suzanne O’Sullivan to świetnie napisana książka. Autorka w sposób wyjątkowo przejrzysty porządkuje wiedzę na temat zaburzeń psychosomatycznych, która dla większości czytelników okaże się prawdopodobnie zupełnym novum, nawet jeśli przed jej przeczytaniem myśleli zgoła inaczej. Przede wszystkim jednak jest zajmująca opowieść o jej trudnej pracy z kilkoma pacjentami dotkniętymi tym niezwykłym zaburzeniem. Keep Reading →

John Donvan, Caren Zucker: Według innego klucza. Opowieści o autyzmie

John Donvan, Caren Zucker: Według innego klucza. Opowieści o autyzmiePrzeczytałem właśnie jedną z najbardziej fascynujących książek na temat stricte psychologiczny. Celowo nie używam określenia „książka psychologiczna”, bo taką w zasadzie nie jest. Według innego klucza. Opowieści o autyzmie Johna Donvana i Caren Zucker to nominowany w 2017 roku do Nagrody Pulitzera cykl reportaży na tytułowy temat, składających się na jedną spójną, niezwykłą pod każdym względem „opowieść”. Zanim napiszę o niej coś więcej (recenzja wkrótce w miesięczniku „Odra”), zacytuję sam początek książki. Jeśli komuś wyda się to wszystko nazbyt ckliwe – co jestem skłonny zrozumieć – to na razie mam tylko jedno do powiedzenia: przeczytajcie całą książkę. Niektórzy tak robią 😉

Keep Reading →

Robert B. Cialdini, Steve J. Martin, Noah J. Goldstein: Mała wielka zmiana. Jak skutecznie wywierać wpływ

Robert B. Cialdini, Steve J. Martin, Noah J. Goldstein: Mała wielka zmiana. Jak skutecznie wywierać wpływJuż w swoich wcześniejszych publikacjach Robert B. Cialdini wielokrotnie podkreślał, że żyjemy w niesłychanie skomplikowanym otoczeniu, zapewne najbardziej złożonym i najszybciej się zmieniającym w dziejach ludzkości i żeby sobie z tym poradzić, musimy „chodzić na skróty”. Oznacza to, że z konieczności coraz częściej kierujemy się tzw. utrwalonymi wzorcami reakcji, czyli różnymi automatycznymi, mechanicznymi, stereotypowymi odruchami, co odbywa się kosztem przemyślanego (kontrolowanego) przetwarzania informacji i podejmowania na jego podstawie racjonalnych decyzji, dotyczących naszego życia. Jak przekonuje Cialdini, nie mamy na to ani czasu, ani energii, ani sposobności. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że nasze uzależnienie od wskaźników automatycznie sterujących naszym zachowaniem będzie – w miarę wzrostu liczby i stopnia złożoności atakujących nas bodźców – w przyszłości sukcesywnie rosnąć. Keep Reading →

Ja (pojęcie)

Obraz siebie (self-image) – wyobrażenie czy koncepcja na swój temat. Subiektywne wyobrażenie siebie. Inaczej: struktura ja. CS 456.

Schematy „ja” – przekonania na temat tego, kim jesteśmy, sterujące i sprawujące kontrolę nad procesami przetwarzana informacji o własnej osobie. MPS 56.

Efekt samoodnoszenia – tendencja do szybszego przetwarzania i lepszego zapamiętywania informacji mających związek z naszą osobą. MPS 56.

Keep Reading →

Paweł Fortuna: Pozytywna psychologia porażki. Jak z cytryn zrobić lemoniadę

Paweł Fortuna, Pozytywna psychologia porażki. Jak z cytryn zrobić lemoniadęKsiążka Pawła Fortuny Pozytywna psychologia porażki. Jak z cytryn zrobić lemoniadę pozwala spojrzeć na nasze życiowe porażki – a są one tyleż nieuchronne, co niezbędne do naszego rozwoju – jak na wyjątkowe okazje na dokonanie odważnego przemeblowania w zakresie osobistych celów i sposobów ich realizacji. Skoro stare sposoby zawiodły, spróbujmy nowych. A może to cele, do których dążyliśmy, okazały się niewarte naszych starań? Poszukajmy innych, bardziej odpowiadających naszym potrzebom. Zwykle boimy się zmian i z uporem lepszej sprawy trzymamy się raz nabytych przekonań. Paweł Fortuna przekonująco dowodzi, że są to jedne z głównych przeszkód, które stoją nam na drodze do dobrego, twórczego, dającego satysfakcję życia. I to właśnie porażki pozwalają nam te przeszkody pokonać! Czy może być coś bardziej optymistycznego niż odnalezienie pozytywnego sensu w niepowodzeniach? Drodzy Czytelnicy, skoro porażki są OK., to znaczy, że w życiu pozytywne może być dosłownie wszystko. I tego się trzymajmy!
Grzegorz Tomicki Keep Reading →

Drogi = dobry?

Kulturysta i pisarz Leo Rosten przytacza przykład pomysłowej eksploatacji reguły „drogi = dobry” przez dwóch braci, Sida i Harry’ego, którzy niegdyś, w latach trzydziestych XX wieku, prowadzili sklep z konfekcją męską niedaleko miejsca zamieszkania Rostena. Zawsze, gdy jakiś nowy klient przymierzał garnitur przed wielkim lustrem i pytał o cenę, Sid udawał, że niedosłyszy. Krzyczał do swojego brata: „Harry, ile weźmiemy za ten garnitur?”, po czym przykładał rękę do ucha, a Harry odkrzykiwał: „Za ten wspaniały garnitur z czystej wełny – czterdzieści pięć dolarów!”, co jego rzekomo przygłuchawy brat kazał sobie jeszcze dwa razy powtarzać, tak aby ta wysoka cena dobrze zapadła w uszy klienta. Keep Reading →

Efekt potwierdzania (pojęcie)

Psychologia. Kluczowe koncepcje 1Szczególnie częstym przejawem tendencyjności w myśleniu jest efekt potwierdzania, właściwa wszystkich ludziom skłonność do zapamiętywania zdarzeń, które potwierdzają nasze przekonania i do ignorowania dowodów zaprzeczających im. Efekt potwierdzania wyjaśnia, dlaczego zwolennicy astrologii zapamiętują te przepowiednie, które wydają się trafne, zapominają zaś o tych błędnych. Efekt potwierdzania wyjaśnia także, dlaczego hazardziści lepiej zapamiętują swoje wygrane niż przegrane. Keep Reading →