Kapitanoza

Postrzeganie samego siebie jako najmądrzejszego w zespole bezsprzecznie niesie ze sobą spore ryzyko. Bardziej niebezpieczne może być już tylko wtedy, gdy to otoczenie społeczne postrzega nas jako najlepszego, najbardziej doświadczonego eksperta w danej dziedzinie i ochoczo oraz bezkrytycznie przyjmuje nasz punkt widzenia. Mamy wówczas do czynienia z kapitanozą, zjawiskiem którego nazwa powstała od błędów popełnianych w kokpitach samolotowych przez kapitanów i dodatkowo niekorygowanych przez członków załogi. Keep Reading →

Dysocjacja

Dysocjacja (dissociation) – częściowy lub całkowity rozdział pomiędzy wspomnieniami z przeszłości, poczuciem tożsamości, odczuwaniem doznań bezpośrednich oraz kontrolą nad ruchami ciała, wynikający często z przeżyć traumatycznych, problemów nie do zniesienia lub niezrównoważonych związków. CS 150.      Keep Reading →

Uważność (mindfulness)

Uważność to koncepcja starożytna. Często kojarzy się ją z buddyzmem, w którym właściwa uważność jest jednym z elementów szlachetnej ośmiorakiej ścieżki, prowadzącej ku wolności od cierpienia i ku samoprzebudzeniu. Jednak uważność nie jest praktyką religijną czy ezoteryczną. Jest to po prostu jeden z konkretnych sposobów doświadczania świata, jakie masz do wyboru. Praktyka uważności jest znana i ceniona od tysiącleci w niemal wszystkich kulturach na świecie ze względu na płynące z niej korzyści duchowe: jasność widzenia, współczucie, życzliwość i spokój ducha. Za sprawą tych korzyści przejawy uważności można odnaleźć w kontemplacyjnych tradycjach wielu religii świata, m.in. chrześcijaństwa, judaizmu, islamu, hinduizmu. W uważności jednak nie ma nic stricte religijnego, nadprzyrodzonego czy nie z tego świata. Wręcz przeciwnie, uważność polega na pełnym, świadomym zanurzeniu się w bardzo przyziemnym tu i teraz. WWS 88-89. Keep Reading →

Lęk

Lęk – złożony stan emocjonalny podobny do strachu. Oba te uczucia powstają w wyniku podobnych procesów zachodzących w mózgu i powodują podobne reakcje fizjologiczne oraz zachowania; ich źródłem są te obszary mózgu, których zadaniem u wszystkich zwierząt jest pomoc w radzeniu sobie z niebezpieczeństwem. Między strachem a lękiem istnieje jednak różnica: strach jest zazwyczaj związany z wyraźnym, realnym i możliwym do zidentyfikowania zagrożeniem, lęk natomiast pojawia się wówczas, gdy nie istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo. Inaczej mówiąc, czujemy strach, kiedy naprawdę grozi nam coś złego – na przykład ciężarówka zjeżdża na przeciwległy pas i pędzi prosto na nas. Lęku doświadczamy wtedy, gdy się boimy lub odczuwamy niepokój, mimo że w danej chwili nic nam nie zagraża. PKZ 14-15.     Keep Reading →

Burza mózgów (brainstorming)

Początki burzy mózgów sięgają połowy XX wieku. Wtedy to amerykański przedsiębiorca i specjalista od reklamy Alex F. Osborn wymyślił w swojej firmie metodę, która miała usprawnić jej działanie przez angażowanie pracowników w tworzenie nowych rozwiązań. W latach pięćdziesiątych Osborn napisał książkę na temat kreatywnego rozwiązywania problemów, w której po raz pierwszy pojawił się termin burza mózgów (brainstorming). W następnych latach złożył fundację propagującą tę ideę. Osborn opierał się na koncepcji stworzonej przez Grahama Wallasa jeszcze w latach dwudziestych minionego wieku, według której proces twórczy składa się z czterech faz: preparacji, inkubacji, iluminacji i weryfikacji. Pierwsza faza obejmuje zebranie danych, przygotowanie problemu i jego zrozumienie. W drugiej następuje „wylęganie się” pomysłu. Ten etap jest najbardziej tajemniczy, ponieważ dzieje się bez świadomego zaangażowania procesów poznawczych człowieka. Na trzecim etapie następuje „aha!”, czyli nagłe olśnienie. Faza ostatnia obejmuje weryfikację pomysłu. Metoda Osborna szybko stała się popularna w edukacji, a potem przeniknęła do biznesu. Czym według założeń autora charakteryzuje się klasyczna burza mózgów? Jest to technika pracy zespołowej, która ma na celu znalezienie jak największej liczby rozwiązań jakiegoś problemu. W odróżnieniu od codziennej praktyki, która polega na poszukiwaniu najlepszego rozwiązania poprzez eliminacje pomysłów słabszych, burza mózgów opiera się na założeniu, że im więcej wstępnych idei, tym większa szansa na naprawdę wartościowe rozwiązanie. Na co dzień ludzie mają skłonność szybko oceniać pojawiające się pomysły. Powoduje to często pochopną eliminację rozwiązań, które po pewnej modyfikacji mogłyby się okazać użyteczne. Dlatego właśnie fundamentalną zasadą pracy w konwencji burzy mózgów jest oddzielenie fazy wymyślania od fazy oceny pomysłów. JPP 75-76.     Keep Reading →