David A. Carbonell: W pułapce niepokoju. Jak przechytrzyć własny mózg i przestać się zamartwiać

Kto by pomyślał, że lektura książki traktującej o niepokoju może stanowić niezłą rozrywkę? A jednak: w każdym kolejnym rozdziale odnajdujemy przykłady i opisy procesów myślowych oraz typowych absurdalnych scenariuszy sytuacji z niepokojem w roli głównej, które wywołują na naszych twarzach uśmiech rozpoznania. Autor opisuje słabostki typowe dla umysłu nękanego niepokojami tak zręcznie i życzliwie, że nie sposób poniechać lektury. Proponuje – sprzeczną z intuicją, a przy tym niezwykle rozsądną – metodę uwolnienia się z pęt lęku.
Sally M. Winston
Keep Reading →

Efekt potwierdzania (ciekawe eksperymenty)

Psychologia. Kluczowe koncepcje 1Szczególnie częstym przejawem tendencyjności w myśleniu jest efekt potwierdzania, właściwa wszystkich ludziom skłonność do zapamiętywania zdarzeń, które potwierdzają nasze przekonania i do ignorowania dowodów zaprzeczających im. Efekt potwierdzania wyjaśnia, dlaczego zwolennicy astrologii zapamiętują te przepowiednie, które wydają się trafne, zapominają zaś o tych błędnych. Efekt potwierdzania wyjaśnia także, dlaczego hazardziści lepiej zapamiętują swoje wygrane niż przegrane. Keep Reading →

Ian Wallace: 100 snów, które wszyscy mamy, i co one znaczą

Ian Wallace, Sto snów, które wszyscy mamy, i co one znacząPsychologia to nauka o zachowaniu człowieka, jednak przedmiot jej badań wykracza poza to, co ujawnia się w sferze świadomej i fizycznej. Choć badania psychologiczne mogą przyjmować formę złożonych poszukiwań, które często wydają się sprzeczne, psychologia wyjaśnia trzy podstawowe obszary: kim jesteś, czego potrzebujesz oraz w co wierzysz.

To, kim jesteś, ujawnia się w tożsamości postaci, które tworzysz w snach. Z psychologicznej perspektywy tożsamość zawsze łączy się z działaniem, więc im bardziej uświadomisz sobie swoje cechy, z tym większą łatwością zrealizujesz swoje ambicje w realnym życiu. Keep Reading →

James Fallon: Mózg psychopaty. Intrygujące spojrzenie na ciemną stronę umysłu

James Fallon, Mózg psychopatyWyobraźcie sobie, że jesteście naukowcami, badającymi mózgi psychopatycznych morderców. Przez lata zbieraliście i analizowaliście dane, aż wasze obserwacje i przemyślenia ułożyły się w przekonującą, spójną teorię. Już macie ogłoście ją światu, kiedy zupełnie przypadkowo natykacie się na skan własnego mózgu, z którego wynika, że sami jesteście psychopatami, zdolnymi – wedle waszej własnej teorii – do najbardziej przerażających czynów. Dokładnie taka historia przytrafiła się Jamesowi Fallonowi, amerykańskiemu neurobiologowi, profesorowi psychiatrii, anatomii i neurobiologii, autorowi książki Mózg psychopaty, w której opowiada o tym dramatycznym doświadczeniu.     Keep Reading →

Jonathan Haidt, Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? (Przedmowa Bogdana Wojciszke)

Haidt - Prawy umysłZ ocenami moralnymi wiąże się niemały paradoks. Z jednej strony odgrywają one wielką rolę – na przykład moralna ocena człowieka jest najważniejszą przesłanką naszego doń stosunku, znacznie ważniejszą niż przymioty intelektu czy osiągnięcia. W sytuacjach codziennych ocena moralna decyduje o tym, z kim przestajemy, a od kogo stronimy, w sytuacjach krańcowych zaś może decydować o życiu lub śmierci ocenianej osoby. W ocenach moralnych pobrzmiewa absolut i nierzadko są one opatrywane sankcją boską. Keep Reading →

Jim Al-Khahili, Johnjoe McFadden, Życie na krawędzi. Era kwantowej biologii

Życie na krawędzi. Era kwantowej biologiiFizyka klasyczna doskonale objaśnia świat, do którego jesteśmy przyzwyczajeni i który postrzegamy jako naturalny, logiczny, możliwy do zrozumienia. Tymczasem naprawdę to świat wyjątkowo subiektywny, w całości wykreowany przez nasz umysł, misterny zlepek przetworzonych i zintegrowanych sygnałów dostarczanych przez zmysły. Jego struktura czy właściwości są skrojone ściśle pod nasze potrzeby. Ewolucja zadbała, by zmysły nie rejestrowały sygnałów mających niewielkie znaczenie dla przetrwania. To dlatego nie widzimy w dalekiej podczerwieni ani w nadfiolecie, nie słyszymy ultradźwięków, nie wyczuwamy kierunku pola magnetycznego i nie odbieramy fal radiowych. Keep Reading →

Autoinferencja

Społeczna psychologia piętnaAutoinferencja – wykorzystywanie swoich zachowań w obecności innych do budowania prywatnego wizerunku. CJO 176.

Wybór zachowań publicznych może być kształtowany przez wiele różnych czynników, takich jak sytuacja społeczna jednostki, audytorium, obraz Ja, repertuar zachowań. Także oparta na zachowaniu autoinferencja pozostaje pod wpływem równie szerokiego (choć odmiennego) zestawu czynników psychospołecznych – takich jak wartość i siła wcześniejszych przekonań, sposób spostrzegania konsekwencji społecznych danego zachowania oraz sił, które to zachowanie kształtują. CJO 180.      Keep Reading →

O poczuciu wyższości, narcyzmie kolektywnym i nacjonalizmie

Wojciszke - Psychologia społecznaJednym z wymiarów tożsamości jest poczucie wyższości, czyli przekonanie, że grupa własna jest lepsza od innych. Teoria tożsamości społecznej zakłada, że takie przekonanie jest niemal automatyczną konsekwencją podziału świata społecznego na swoich i obcych w połączeniu z powszechną tendencją do dowartościowania siebie. Krańcowe poczucie wyższości pozostaje charakterystyczne dla nacjonalizmu, a także narcyzmu kolektywnego. Agnieszka Golec de Zavala i współpracownicy zdefiniowali narcyzm kolektywny jako podbudowane silnymi emocjami, a nierealistyczne przekonanie o wielkości i wybitności własnej grupy, na przykład narodowej lub rasowej. Keep Reading →

Richard E. Nisbett, Geografia myślenia. Dlaczego ludzie Wschodu i Zachodu myślą inaczej?

nisbett-richard-geografia-mysleniaRichard Nisbett w Geografii myślenia metodycznie, inteligentnie i sugestywnie przekonuje, że to, jak myślimy i kim jesteśmy, zależy w dużo większym stopniu od czynników zewnętrznych – takich jak miejsce, w którym się rodzimy i wychowujemy – niż dotąd sądziliśmy. Mówiąc krótko, geografia ma większy wpływ na nasze rozumowanie, odczuwanie i konstruowanie sensów życia niż nasze własne wysiłki czy wola. Z tego też powodu to, co dla człowieka Zachodu wydaje się czymś logicznym i oczywistym, dla przedstawiciela kultury Wschodu może uchodzić za coś kuriozalnego lub nonsensownego – i vice versa. Keep Reading →

Leon Festinger, Teoria dysonansu poznawczego (Podsumowanie)

festinger-leon-teoria-dysonansu-poznawczegoU podstaw tej teorii leży przekonanie, że organizm ludzki usiłuje ustanowić wewnętrzną harmonię, spójność lub zgodność między swoimi opiniami, postawami, wiedzą i wartościami. Oznacza to, że istnieje tendencja do osiągania konsonansu między aktami poznania. Aby w jakiś sposób przedstawić to pojęcie bardziej precyzyjnie, wyobrażam sobie, że procesy poznawcze da się podzielić na elementy, a przynajmniej na zbiory elementów. Przyjąłem następujące teoretyczne założenia dotyczące relacji między tymi elementami poznawczymi:     Keep Reading →