Jak polubić to, co przykre i nieuchronne (ciekawe eksperymenty)

Elliot Aronson, Człowiek istota społecznaGeorge Bernard Shaw cierpiał z powodu alkoholizmu swego ojca, lecz starał się tym nie przejmować. Kiedyś napisał: „Jeśli nie możesz się pozbyć rodzinnego upiora, możesz jeszcze kazać mu tańczyć”. W pewnym sensie teoria dysonansu poznawczego opisuje, w jaki sposób zmuszają do tańca swoje upiory – jak próbują pogodzić się z nieprzyjemnymi faktami. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, które są zarówno przykre, jak i nieuchronne. Ludziom pozostaje wtedy jedynie poznawcze minimalizowaniem przykrości związanych z daną sytuacją. W pewnym eksperymencie Jack Brehm nakłaniał dzieci, aby podejmowały się na ochotnika zjedzenia jarzyny, którą poprzednio określiły jako bardzo nielubianą. Gdy badani zjedli już tę jarzynę, eksperymentator mówił połowie dzieci, że mogą spodziewać się, iż w przyszłości będą jadły znacznie więcej tej jarzyny; pozostałe dzieci nie otrzymały tej informacji. Dzieciom, które uwierzyły, że jedzenie tej jarzyny jest w przyszłości nieuniknione, udało się przekonać siebie, iż owa jarzyna nie jest tak bardzo niesmaczna. Krótko mówiąc, element poznawczy: „nie lubię tej jarzyny” pozostaje w dysonansie z elementem poznawczym: „w przyszłości będę jadł tę jarzynę”. W celu zredukowania dysonansu poznawczego dzieci dochodziły do przekonania, że w rzeczywistości jarzyna nie jest tak zła, jak myślały poprzednio.

Elliot Aronson, Człowiek istota społeczna, przeł. J. Radzicki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012, s. 228




Zobacz także:

Pojęcia:
→ Dysonans poznawczy

Ciekawe eksperymenty:
→ Redukcja dysonansu a zachowania racjonalne
→ Redukcja dysonansu podecyzyjnego
→ Uzasadnianie okrucieństwa efektem redukcji dysonansu poznawczego

Inne:
→ O dysonansie poznawczym
→ Leon Festinger, Teoria dysonansu poznawczego (Podsumowanie)
→ Leon Festinger, Teoria dysonansu poznawczego (księgarnia)

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *