Stres (stress)

Stres (stress) – psychologiczne i fizyczne obciążenie lub napięcie wywołane fizycznymi, emocjonalnymi, społecznymi, ekonomicznymi czy zawodowymi okolicznościami, zdarzeniami czy okolicznościami, z którymi trudno sobie poradzić lub które trudno wytrzymać. CS 711. Keep Reading →

Mowa ciała (kinesics/body language)

Mowa ciała (kinesics/body language) – gesty i inne ruchy ciała odgrywające rolę w komunikacji niewerbalnej. Gesty są często klasyfikowane jako: emblematy (gesty zastępujące słowa, takie jak machanie ręką na „do widzenia” lub przyłożenia palca wskazującego do warg oznaczające „cisza”; ilustratory (gesty towarzyszące mowie i obrazujące jej treść, takie jak rozłożenie rąk dla zilustrowania opisu wielkiej ryby); adaptery (gesty polegające zazwyczaj na dotykaniu własnego ciała, pomagające w radzeniu sobie z reakcjami emocjonalnymi, takie jak zakrycie oczu w szoku lub przyłożenie dłoni do ust ze zdziwienia); regulatory (gesty towarzyszące mowie i pomagające koordynować kolejność zabierania głosu, w tym uniesienie ręki sygnalizujące, że dana osoba jeszcze nie zakończyła (wypowiedzi). Są również oznaki emocji, do których należą wyrazy twarzy przekazujące informacje o stanach emocjonalnych. CS 412. Keep Reading →

Nancy McWilliams: Diagnoza psychoanalityczna

Nancy McWilliams: Diagnoza psychoanalityczna

Nancy McWilliams: Diagnoza psychoanalityczna

Nie jestem ani początkującym terapeutą – do których głównie kierowana jest ta książka – ani studentem psychologii, ani tym bardziej doświadczonym klinicystą, ale lektura Diagnozy psychoanalitycznej Nancy McWilliams okazała się dla mnie prawdziwą ucztą. Dzięki niej moja dawna fascynacja psychoanalizą – która ostatnio nieco przygasła – odżyła ze zdwojoną mocą. Czytając inne książki z zakresu psychoanalizy, często czułem się przytłoczony nadmiarem naprędce konstruowanej, zależnej od kontekstu, zmiennej w czasie, a często po prostu nieprecyzyjnej terminologii, przez co ich lektura zamiast rozjaśniać problem, sprowadzała się głównie do rozwikłania kwestii, „co autor miał ma myśli”. Nie każdy zaś autor jest Zygmuntem Freudem, w przypadku którego trud ten jest opłacalny (nawiasem mówiąc, studiowanie Freuda to zajęcie na całe życie).  Keep Reading →

Rebekkah LaDyne: Odetnij napięcie. Jak pokonać stres dzięki praktykom psychosomatycznym

Rebekkah LaDyne: Odetnij napięcie. Jak pokonać stres dzięki praktykom psychosomatycznym

Rebekkah LaDyne: Odetnij napięcie. Jak pokonać stres dzięki praktykom psychosomatycznym

Odkąd pamiętam, większy lub mniejszy niepokój zawsze był moim podstawowym doznaniem. Nieustannym dążeniem zaś – zgoła marzeniem – osiągnięcie spokoju. Różnie próbowałem go osiągać, z marnym na ogół skutkiem. Aż zacząłem namiętnie i systematycznie wędrować po górach i lasach, tudzież pasjami jeździć na rowerze. Można powiedzieć, że nagle i zupełnie nieoczekiwanie dla mnie samego moje życie diametralnie się zmieniło. Stałem się o wiele spokojniejszy, zyskałem więcej dystansu do siebie i świata. I to bez żadnych przemyślanych, długotrwałych i męczących zabiegów. Keep Reading →

Alan Sroufe, Byron Egeland, Elizabeth Carlson, Andrew Collins: Rozwój osoby. Ryzyko i adaptacja od narodzin do dorosłości

L. Alan Sroufe, Byron Egeland, Elizabeth A. Carlson, W. Andrew Collins: Rozwój osoby. Ryzyko i adaptacja od narodzin do dorosłości

Sroufe, Egeland, Carlson, Collins: Rozwój osoby. Ryzyko i adaptacja od narodzin do dorosłości

W jaki sposób człowiek staje się tym, kim jest? Czy można zadać sobie ciekawsze pytanie? Zdaniem badaczy rozwoju, klinicystów oraz psychologów proces kształtowania się osobowości to najważniejsze, najbardziej skomplikowane i zarazem najbardziej frapujące zagadnienie w psychologii. Wymaga ono uwzględnienia niezliczonych czynników równocześnie, a także ich wpływu na jednostkę w ciągu wielu lat.

Autorzy książki Rozwój osoby. Ryzyko i adaptacja od narodzin do dorosłości przez trzydzieści lat prowadzili kompleksowe badanie dużej grupy dzieci w ich rodzinach – od narodzin aż do okresu ich dorosłości. Poznawali doświadczenia i okoliczności ich życia. Interesowało ich wychowanie, relacje z rówieśnikami, temperament oraz funkcjonowanie poznawcze. Przyjrzeli się wpływowi przywiązania, inteligencji dzieci i rodziców, grupy rówieśniczej oraz stresu, jakiego doświadczały rodziny.     Keep Reading →

Joel Minden: Ty tu rządzisz. Jak ujarzmić lęk i przestać się zamartwiać

Joel Minden: Ty tu rządzisz. Jak ujarzmić lęk i przestać się zamartwiać

Joel Minden: Ty tu rządzisz. Jak ujarzmić lęk i przestać się zamartwiać

Książek na temat lęku i sposobów jego okiełznania ukazuje się ostatnio bez liku. To nie przypadek. Jak podaje autor książki Ty tu rządzisz. Jak ujarzmić lęk i przestać się zamartwiać Joel Minden, w Stanach Zjednoczonych – a więc w kraju z naszego, zachodniego obszaru kulturowego – mniej więcej co trzecia dorosła osoba w pewnym momencie swojego życia spełnia kryteria jakiegoś zaburzenia lękowego. Problemy z nadmiernie odczuwanym lękiem można więc chyba bez zbytniej przesady nazwać bolączką naszych czasów czy też chorobą cywilizacyjną. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jednym z głównym czynników wzmagających lęk jest środowisko, w którym kształtuje się sposób życia współczesnego człowieka.  Keep Reading →

Psy Pawłowa

Fizjolog, fizyk oraz laureat nagrody Nobla, Iwan Pawłow, zaliczał się raczej do miłośników psów. Odkrył, że psy znajdujące się w jego laboratorium zaczynały ślinić się, gdy nadchodziła pora karmienia. Jego obserwacje rozpoczęły się dzięki dziwnemu przypadkowi. Pewnego ranka chorobliwie punktualny i wymagający Pawłow strofował swojego asystenta za to, że ten spóźnij się 10 minut do pracy. Był rok 1917 i asystent natknął się na blokadę drogi, ustawioną przez rewolucjonistów, która przecięła jego codzienną marszrutę, zmuszając go do zmiany trasy. Nie było to jednak wystarczające wytłumaczenie dla doktora Pawłowa. Gdy asystent dotarł wreszcie do pracy, Pawłow był wściekły. Dzięki temu odkrył jednak, że psy laboratoryjne, na których prowadzili badania, zaczynały się ślinić, słysząc regularne, mocne kroki asystenta wchodzącego do laboratorium, zanim jeszcze widziały, jak przygotowuje dla nich pożywienie. Pawłow podchwycił tę obserwację „fizjologicznego wydzielania”, przyjmując zachowanie psów jako dowód na istnienie nowego prawa behawioralnego: odruchów warunkowych. Psy nauczyły się reagować „w sposób uwarunkowany” na neutralne bądź niepowiązane wydarzenia, które kojarzyły im się ze zbliżaniem się pewnego rzeczywistego zdarzenia, jakim był dla nich smak apetycznego pokarmu w pysku. Regularna zbieżność w czasie doprowadziła do tego, że kojarzyły pewne wydarzenia z innymi wydarzeniami. W zasadzie wszystkie zwierzęta – od organizmów jednokomórkowych po ludzi – są uwarunkowane tak, aby reagowały z możliwe do przewidzenia sposoby. Niektóre z nich możemy łatwo modyfikować, inne zaś są trudniejsze do zmiany. ZBC 165-166. Keep Reading →

Terapia poznawczo-behawioralna (cignitive-behavioral therapy, CBT)

Terapia poznawczo-behawioralna (cognitive behaviour modification, CBM, cognitive behaviour therapy, CBT) – forma psychoterapii oparta na terapii poznawczej i terapii behawioralnej, podczas której pacjent czy klient uczy się zastępować fałszywe, dezadaptacyjne przekonania (np. Wiedziałem, że nie poradzę sobie w tej pracy) przekonaniami sprzyjającymi adaptacji (Nie radzę sobie w pracy, ale jestem w stanie wypracować plan przezwyciężenia trudności). Ta postać terapii znajduje zastosowanie w kontroli gniewu, w skutecznym radzeniu sobie ze stresem, radzeniem sobie z lękiem oraz przy nabywaniu umiejętności społecznych. CS 769. Keep Reading →

Suzette Glasner-Edwards: Uzależniony mózg

Suzette Glasner-Edwards: Uzależniony mózg

Suzette Glasner-Edwards: Uzależniony mózg

Przeczytałem w życiu wiele książek na temat uzależnień, w tym oczywiście poradników. Może właśnie dlatego – przez porównanie – książka Suzette Glasner-Edwards Uzależniony mózg nie zrobiła na mnie szczególnego wrażenia. Muszę jednak przyznać, że niczego jej brakuje. Znajdziemy tu wszystkie podstawowe informacje wraz z opisem technik terapeutycznych, uważanych dziś za najskuteczniejsze w walce z nałogiem (terapia poznawczo-behawioralna, uważność, dialog motywujący). Jest przy tym napisana językiem tak jasnym i zrozumiałym, że dla kogoś potrzebującego pomocy może stanowić naprawdę praktyczne źródło wsparcia. Nie ma tu zbędnego teoretyzowania czy rozważań natury egzystencjalno-duchowej. Jest poparty badaniami konkret.  Czyli to, co najważniejsze. Keep Reading →