Dysocjacja

Dysocjacja (dissociation) – częściowy lub całkowity rozdział pomiędzy wspomnieniami z przeszłości, poczuciem tożsamości, odczuwaniem doznań bezpośrednich oraz kontrolą nad ruchami ciała, wynikający często z przeżyć traumatycznych, problemów nie do zniesienia lub niezrównoważonych związków. CS 150.      Keep Reading →

Uważność (mindfulness)

Uważność to koncepcja starożytna. Często kojarzy się ją z buddyzmem, w którym właściwa uważność jest jednym z elementów szlachetnej ośmiorakiej ścieżki, prowadzącej ku wolności od cierpienia i ku samoprzebudzeniu. Jednak uważność nie jest praktyką religijną czy ezoteryczną. Jest to po prostu jeden z konkretnych sposobów doświadczania świata, jakie masz do wyboru. Praktyka uważności jest znana i ceniona od tysiącleci w niemal wszystkich kulturach na świecie ze względu na płynące z niej korzyści duchowe: jasność widzenia, współczucie, życzliwość i spokój ducha. Za sprawą tych korzyści przejawy uważności można odnaleźć w kontemplacyjnych tradycjach wielu religii świata, m.in. chrześcijaństwa, judaizmu, islamu, hinduizmu. W uważności jednak nie ma nic stricte religijnego, nadprzyrodzonego czy nie z tego świata. Wręcz przeciwnie, uważność polega na pełnym, świadomym zanurzeniu się w bardzo przyziemnym tu i teraz. WWS 88-89. Keep Reading →

Neuron (neúron)

Neuron (neuron, neurone) komórka nerwowa wyspecjalizowana w przekazywaniu impulsów nerwowych w postaci potencjałów czynnościowych, podstawowa jednostka funkcjonalna układu nerwowego, zazwyczaj składająca się z ciała komórkowego (perykarionu) z dendrytami otrzymującymi sygnały od innych neuronów przez synapsy, typowe neurony tworzą 1000-10000 połączeń synaptycznych, i z aksonu, którego długość wynosi od 3 µm do ponad 1 m, często na końcowym odcinku rozdzielającego się na liczne odgałęzienia, przekazującego sygnały od ciała komórkowego do jednego lub większej liczby innych neuronów, mięśnia lub gruczołu. Często mylony z nerwem, który nie ma ciał komórkowych i składa się z wiązki aksonów. (gr. neuron nerw). CS 438-439.

Keep Reading →

Lęk (anxietas)

Lęk – złożony stan emocjonalny podobny do strachu. Oba te uczucia powstają w wyniku podobnych procesów zachodzących w mózgu i powodują podobne reakcje fizjologiczne oraz zachowania; ich źródłem są te obszary mózgu, których zadaniem u wszystkich zwierząt jest pomoc w radzeniu sobie z niebezpieczeństwem. Między strachem a lękiem istnieje jednak różnica: strach jest zazwyczaj związany z wyraźnym, realnym i możliwym do zidentyfikowania zagrożeniem, lęk natomiast pojawia się wówczas, gdy nie istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo. Inaczej mówiąc, czujemy strach, kiedy naprawdę grozi nam coś złego – na przykład ciężarówka zjeżdża na przeciwległy pas i pędzi prosto na nas. Lęku doświadczamy wtedy, gdy się boimy lub odczuwamy niepokój, mimo że w danej chwili nic nam nie zagraża. PKZ 14-15.     Keep Reading →

Burza mózgów (brainstorming)

Początki burzy mózgów sięgają połowy XX wieku. Wtedy to amerykański przedsiębiorca i specjalista od reklamy Alex F. Osborn wymyślił w swojej firmie metodę, która miała usprawnić jej działanie przez angażowanie pracowników w tworzenie nowych rozwiązań. W latach pięćdziesiątych Osborn napisał książkę na temat kreatywnego rozwiązywania problemów, w której po raz pierwszy pojawił się termin burza mózgów (brainstorming). W następnych latach złożył fundację propagującą tę ideę. Osborn opierał się na koncepcji stworzonej przez Grahama Wallasa jeszcze w latach dwudziestych minionego wieku, według której proces twórczy składa się z czterech faz: preparacji, inkubacji, iluminacji i weryfikacji. Pierwsza faza obejmuje zebranie danych, przygotowanie problemu i jego zrozumienie. W drugiej następuje „wylęganie się” pomysłu. Ten etap jest najbardziej tajemniczy, ponieważ dzieje się bez świadomego zaangażowania procesów poznawczych człowieka. Na trzecim etapie następuje „aha!”, czyli nagłe olśnienie. Faza ostatnia obejmuje weryfikację pomysłu. Metoda Osborna szybko stała się popularna w edukacji, a potem przeniknęła do biznesu. Czym według założeń autora charakteryzuje się klasyczna burza mózgów? Jest to technika pracy zespołowej, która ma na celu znalezienie jak największej liczby rozwiązań jakiegoś problemu. W odróżnieniu od codziennej praktyki, która polega na poszukiwaniu najlepszego rozwiązania poprzez eliminacje pomysłów słabszych, burza mózgów opiera się na założeniu, że im więcej wstępnych idei, tym większa szansa na naprawdę wartościowe rozwiązanie. Na co dzień ludzie mają skłonność szybko oceniać pojawiające się pomysły. Powoduje to często pochopną eliminację rozwiązań, które po pewnej modyfikacji mogłyby się okazać użyteczne. Dlatego właśnie fundamentalną zasadą pracy w konwencji burzy mózgów jest oddzielenie fazy wymyślania od fazy oceny pomysłów. JPP 75-76.     Keep Reading →

Perfekcjonizm

Sławomir Jarmuż: Paradoksalna psychologiaPsychologowie odkryli ciekawe przejawy perfekcjonizmu w różnych sferach ludzkiej działalności. Przed prezentacja badań na ten temat warto jednak przyjrzeć się bliżej perfekcjonizmowi jako właściwości człowieka. W psychologii pojęcie to jest najczęściej rozumiane jako dążenie do realizacji bardzo wysokich standardów i jednocześnie samokrytycyzm w sytuacji nieosiągania tychże. Perfekcjonista stawia sobie niezwykle ambitne cele, dąży do ich osiągnięcia, a ewentualne niepowodzenia przeżywa bardzo negatywnie. Na podstawie zaprezentowanej definicji wyróżnia się w psychologii dwa ogólne aspekty tej właściwości. Pierwszy to perfekcjonistyczne dążenia, czyli działania skoncentrowane na sobie połączone z niezwykle wysokimi osobistymi standardami wykonania. Bardzo charakterystyczne dla perfekcjonisty jest podejście „wszystko albo nic”. W praktyce oznacza ono albo pełna akceptację osiągniętego wyniku, albo poczucie porażki bez względu na to, jak daleko jest się od ideału. Nie ma więc stanów pośrednich. Dążenia perfekcjonisty bywają kompulsywne, czyli realizowane pod wpływem wewnętrznego przymusu, bez względu na to, czy w danej sytuacji rzeczywiście jest potrzebne bezbłędne wykonanie. Perfekcjoniści wykazują także skłonność do zwiększonego krytycyzmu wobec swoich dokonań, nawet kiedy odnieśli sukces. Znamy z pewnością osoby wiecznie niezadowolone z własnej pracy czy osiągnięć. Drugim aspektem jest perfekcjonistyczny niepokój, czyli emocje związane z błędami i – ogólnie biorąc – z rozbieżnością między przyjętym standardem a rzeczywistym wykonaniem. Perfekcjonista obawia się nie tylko odstępstw od ideału, ale także negatywnej oceny innych ludzi. Dlatego też porażka lub choćby nieidealne wykonanie stanowi tak duży problem. JPP 27-28.     Keep Reading →