Inteligencja emocjonalna

Inteligencja emocjonalna – umiejętność rozumienia i kontrolowania reakcji emocjonalnych. PKK II 51.    

Peter Salovey i John Mayer zasugerowali, że zrozumienie i kontrolowanie własnych emocji wymaga określonych „sztuczek”. Nazwali to inteligencją emocjonalną. Ostatnio Salovey i jego współpracowniczka Daisy Grewal wymienili cztery składniki inteligencji emocjonalnej:
– Spostrzeganie emocji: umiejętność odkrywania i rozszyfrowywania emocji u siebie i innych.
– Posługiwanie się emocjami: zdolność do zaprzęgania własnych emocji w procesy myślowe i rozwiązywanie problemów.
– Rozumienie emocji: umiejętność zrozumienia złożonych zależności między emocjami, na przykład związku między żałobą a gniewem, lub tego, że dwie osoby mogą zareagować odmiennymi emocjami na to samo wydarzenie.
– Radzenie sobie z emocjami: zdolność regulowania własnych emocji i wpływania na emocje innych. PKK II 51.

Ludzie z wysoką inteligencją emocjonalną nie tylko są wyczuleni na emocje własne i innych ludzi, ale potrafią też opanowywać negatywne uczucia i ograniczać niestosowną ekspresję pojawiających się impulsów. PKK II 51-52.

Choć reakcje emocjonalne nie zawsze podlegają świadomej regulacji, możemy się nauczyć je kontrolować. Inteligencja emocjonalna, zdolność kontrolowania własnych emocji, ma ogromne znaczenie dla utrzymania dobrych relacji społecznych. Jest czymś odmiennym od zdolności mierzonych tradycyjnymi testami inteligencji. Zwiększona kontrola emocjonalna może zostać osiągnięta dzięki treningowi, co wykazano w programach kontrolowania złości. Testy badające inteligencję emocjonalną pokazują, że osoby z wysokim poziomem tej umiejętności odnoszą sukcesy w sytuacjach społecznych. PKK II 106.

Porażka może zachwiać życiową równowagę, wzbudzając trudne emocje, osłabiając przekonania na własny temat, prowadząc do samotności i blokując dalszą aktywność. Tego typu fala uderzeniowa domaga się podjęcia działań zaradczych. Proces odbudowy siły psychicznej i powrotu do pionu jest określany jako rezyliencja. Wraz z nią pojawia się szansa na wzmocnienie sił psychicznych i związanych z nimi cnót. Dzięki porażce możemy doskonalić inteligencję emocjonalną i kreatywny sposób wyrażania uczuć. Mamy szansę na odkrycie pozytywnych stron takich przykrych emocji, jak: rozczarowanie, smutek, strata, gniew, wstyd i poczucie winy. Odpowiednie odczytywanie i kanalizowanie tych stanów sprzyja obniżeniu stresu i regulacji aktywności celowej. FPO 203.

Za dojrzałego emocjonalnie uznajemy kogoś, kto jest zdolny do obiektywnego i abstrakcyjnego myślenia, a jednocześnie potrafi nawiązać głęboką bliskość emocjonalną z innymi ludźmi. Osoby dojrzałe emocjonalnie potrafią funkcjonować samodzielnie, równocześnie nawiązują jednak głębokie więzi emocjonalne z innymi i udaje im się harmonijnie łączyć oba te aspekty w codziennym życiu. Potrafią otwarcie dążyć do osiągnięcia tego, na czym im zależy, lecz nie wykorzystują przy tym innych ludzi. Odcięli się wystarczająco od swojej rodziny pochodzenia, aby móc budować własne, niezależne życie. Mają dobrze wykształcone poczucie własnego „ja: i własnej tożsamości, wysoko cenią sobie też swoje najbliższe związki z innymi ludźmi. Dojrzałe emocjonalnie jednostki czują się komfortowo z własnymi uczuciami i potrafią szczerze o nich mówić. Mają dobre relacje z innymi ludźmi dzięki wysoko rozwiniętej empatii, zdolności kontrolowania impulsów i inteligencji emocjonalnej. Są zainteresowane wewnętrznym życiem innych ludzi, z przyjemnością otwierają się przed innymi i dzielą się swoimi uczuciami w atmosferze bliskości emocjonalnej. Gdy pojawia się jakiś problem, omawiają go bezpośrednio z zainteresowanymi osobami, aby wyjaśnić dzielące ich różnice. Ludzie dojrzali emocjonalnie radzą sobie ze stresem w realistyczny, zorientowany na przyszłość sposób, świadomie przetwarzając przy tym własne myśli i uczucia. W razie potrzeby potrafią kontrolować emocje, przewidywać przyszłość i przystosować się do rzeczywistości, robią też pożytek z empatii i poczucia humoru, aby łagodzić trudne sytuacje i wzmacniać więź z innymi. Bycie obiektywnymi sprawia im przyjemność, znają siebie na tyle dobrze, by przyznawać się do własnych słabości. GDD 45-46.

Bibliografia: wykaz skrótów



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *