Ingracjacja (ingratiation)

Ingracjacja (ingratiation) – podlizywanie się, taktyka autoprezentacji polegająca na pozyskiwaniu cudzej sympatii przez pochlebstwa, przysługi, eksponowanie podobieństwa poglądów i własnych sympatycznych cech. WPS 535.    

Ingracjacja (ingratiation) – forma autoprezentacji obliczona na zwiększenie własnej atrakcyjności w oczach drugiej osoby. Po raz pierwszy badana eksperymentalnie na początku lat 60. XX w. przez amerykańskiego psychologa Edwarda Ellswortha Jonesa (1926-93), który zaobserwował trzy główne klasy taktyk powszechnie stosowanych przez ingracjatorów zmotywowanych do zdobycia przychylności osoby docelowej: podwyższanie samooceny osoby docelowej, polegające na schlebianiu jej i komplementowaniu; konformizm w zakresie opinii, kiedy ingracjator udaje, że podziela nastawienie osoby docelowej, dotyczące istotnych kwestii; pozytywna autoprezentacja, w której ingracjatorzy obu płci podkreślają swoje najbardziej atrakcyjne cechy, bagatelizując swoje słabe strony. Dodatkowo, jeśli pozwalają na to okoliczności, ingracjatorzy często oddają przysługi osobie docelowej. Badanie wykazało, że te taktyki są często skutecznym narzędziem wzbudzania sympatii, a osiągnąwszy cel, ingracjatorzy często nabierają przekonania, przypuszczalnie z próżności, że nie stosowali żadnych taktyk. (łac. in + gratia łaska). CS 275-276.

Ingracjacja – proces polegający na tym, że jednostka stara się przypodobać jakiejś osobie, wychwala ją, schlebia jej, chcąc wzbudzić jej sympatię do siebie lub pragnąc nią manipulować. Ingracjacja stanowi jedną z technik → autoprezentacji. SS 110.

Druga duża grupa taktyk autoprezentacji to taktyki zdobywczo-asertywne ukierunkowanie na zbudowanie, pozyskanie i utrwalenie jakiejś nowej tożsamości naszej osoby. Pierwsza z nich to ingracjacja – wkradanie się w cudze łaski czy też pozyskiwanie sympatii poprzez: 1) prezentowanie własnych – niekoniecznie istniejących – cech wzbudzających sympatię; 2) schlebianie innym i prawienie im komplementów; 3) konformizm, czyli prezentowanie opinii podobnych do poglądów partnera; 4) wyświadczanie przysług. WPS 169.

Codzienność dowodzi, że na ogół lubimy, gdy ktoś nas chwali. Tego rodzaju doświadczenia są wsparte ogromną liczbą badań psychologicznych, które potwierdzają, że jednym z najważniejszych motywów naszych działań jest poprawa dobrego mniemania o sobie. Motyw ten zresztą okazuje się uniwersalny kulturowo. Praktycy wpływu społecznego wykorzystują tę oczywistą zasadę do swoich celów. Wkradanie się w czyjeś łaski, zwane od dawna w psychologii ingracjacją, związane jest między innymi z mówieniem komplementów. Tak więc bez względu na to, czy informacje są prawdziwe, czy nie, preferujemy otrzymywanie pozytywnych opinii na swój temat. Motyw ten nazywa się w psychologii autowaloryzacją. JPP 46.

Dopiero w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku amerykański psycholog William B. Swann zapoczątkował nurt badań nad koncepcją autoweryfikacji, która każe nieco inaczej spojrzeć na jakoby powszechne dążenie do otrzymywania pozytywnych informacji o sobie. Według Swanna ludzie zestawiają ze sobą cudze i własne opinie na swój temat. Gdy oceny są zgodne, wówczas chcemy słuchać innych, nawet jeśli mówią o nas źle. Problem powstają wtedy, kiedy ich opinie o nas są niezgodne z naszym przekonaniem o własnym Ja. I tu/ dochodzimy do paradoksalnego zjawiska, które dotyczy osób mających negatywną koncepcję siebie (niską samoocenę). W takim przypadku preferowane są negatywne informacje na temat własnych zachowań czy cech. Według Swanna dzieje się tak dlatego, że motyw autoweryfikacji jest ważniejszy niż motyw otrzymywania pozytywnych informacji zwrotnych. JPP 47.

Bibliografia: wykaz skrótów



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *