Teoria umysłu (Theory of Mind)

Teoria umysłu (theory of mind, ToM) – intuicyjne rozumienie zarówno własnych stanów umysłu, jak i odmienności stanów umysłu innych, włączając w to myśli i przekonania. U ludzi rozwija się stopniowo, poczynając od bardzo wczesnych etapów życia: w wieku 3 lat dzieci zazwyczaj mają już dobrze rozwiniętą teorię umysłu, chociaż w tym wieku nie potrafią jeszcze zrozumieć, że ludzkie przekonania mogą być błędne. 3-latki otwierając pudełko z czekoladkami czy cukierkami, w którym – wbrew oczekiwaniom – są ołówki, okazują zdziwienie; jednak uparcie twierdzą, że zanim pudełko zostało otwarte, zarówno inne osoby, jak i one same były przekonane, że są w środku właśnie ołówki. Badania wykazują, że w pełni rozwinięta teoria umysłu występuje jedynie u ludzi. U osób z zaburzeniem autystycznym zdolność rozumienia stanów umysłowych i tego, jak stany umysłowe rządzą zachowaniem, jest poważnie zaburzona. Bez rozwiniętej teorii umysłu zachowania społeczne są zakłócone i załamuje się zasada kooperacji. Koncepcja teorii umysłu została wprowadzona przez amerykańskich psychologów i badaczy naczelnych, Davida Premacka (ur. 1925) i Guy’a Woodruffa, w czasopiśmie „The Behavioral and Brian Sciences”, 1978. Specyficzna nieumiejętność doceniania stanów umysłu innych osób nazywana jest ślepotą umysłu. CS 763-764. Keep Reading →