Heurystyka reprezentatywności (representativeness heuristic)

Heurystyka reprezentatywna (representativeness heuristic) – uproszczona strategia umysłowa, za pomocą której ludzie klasyfikują dany obiekt według jego podobieństwa do typowego przypadku. ACI 418.

Heurystyka reprezentatywności to ocena przynależności obiektu do kategorii (klasy, rodzaju) na podstawie jego podobieństwa do typowych jej egzemplarzy (czyli stopnia, w jakim są one reprezentatywne dla kategorii). WPS 91.

Heurystyka reprezentatywności – strategia wnioskowania polegająca na szacowaniu prawdopodobieństwa zajścia określonego zdarzenia poprzez ocenę reprezentatywności danego obiektu, czyli stwierdzenie, a jakim zakresie pasuje on do tej kategorii. MPS 129.

Heurystyka reprezentatywna. Według Daniela Kahnemana i Amosa Tversky’ego, kiedy posługujemy się heurystyką reprezentatywną, wówczas koncentrujemy się na podobieństwie jednego obiektu do drugiego, wnioskując na tej podstawie, że pierwszy obiekt działa podobnie jak drugi. Na przykład wiemy, że produkty wysokiej jakości są kosztowne; jeśli więc coś jest kosztowne, to moglibyśmy dojść do wniosku, że produkt ten odznacza się wysoką jakością. ACI 137.

Tendencja do potwierdzania i tendencja do przewidywania wstecz wspierają twierdzenie, że poznanie ludzkie ma na ogół charakter konserwatywny. Oznacza to, że skłonność do zachowania tego, co już zostało ustanowione – do utrzymania istniejącej uprzednio wiedzy, przekonań, postaw i hipotez. W całym tym rozdziale zapoznawaliśmy się z licznymi przykładami konserwatyzmu poznawczego: pierwsza otrzymana informacja prawie zawsze wywiera największy wpływ; przy formułowaniu ocen nadużywa się łatwo dostępnych kategorii; niekiedy niewłaściwie stosuje się heurystyki reprezentatywne i heurystyki oparte na postawach; stereotypy zniekształcają przetwarzanie informacji tak, by potwierdzić użyteczność danego stereotypu; materiał pamięciowy jest rekonstruowany w taki sposób, by pasował do aktualnego punktu widzenia. ACI 157-158.

Heurystyka (heuristic) – doraźna procedura lub zasada ogólna w podejmowaniu decyzji, formułowaniu osądów lub rozwiązywaniu problemów, bez stosowania algorytmu czy wyczerpującego porównania wszystkich dostępnych możliwości, niegwarantująca zatem osiągnięcia prawidłowego lub optymalnego efektu. Historia pojęcia sięga prac amerykańskiego ekonomisty i teoretyka procesów podejmowania decyzji Herberta Alexandra Simona (1916-2001), który w 1957 zasugerował, że ludzie podejmujący decyzje, charakteryzujący się ograniczoną racjonalnością, stosują takie procedury, kiedy pełne sprawdzenie wszystkich dostępnych możliwości jest niewykonalne. Pojęcie wprowadzone do psychologii na początku lat 70. XX wieku przez izraelskich psychologów Amosa Tversky’ego (1937-1996) i Daniela Kahnemana (ur. 1934). Zidentyfikowali oni na wstępie najważniejsze heurystyki, którymi są heurystyka zakotwiczenia i dostosowania, heurystyka dostępności oraz heurystyka reprezentatywności. Inaczej heurystyka poznawcza. CS 247.

Bibliografia: wykaz skrótów



Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.