Superego (Nad-Ja)

Superego (superego) – w psychoanalizie, według Sigmunda Freuda (1856-1939), jedna z trzech składowych aparatu psychicznego człowieka; po 1920 zastąpił model topograficzny wyróżniający: nieświadomość – przedświadomość – świadomość modelem strukturalnym wyróżniającym: id – ego – superego. Superego, wyłaniające się z konfliktu między id i ego w trakcie rozwoju, monitoruje i kontroluje ego jak sędzia czy cenzor. W formie drukowanej Freud przedstawił tę koncepcję po raz pierwszy w 1923 w książce Ego i id. Freud tłumaczy powstawanie superego zarówno u chłopców, jak i dziewczynek, jako rozwiązanie kompleksu Edypa, superego bywa często opisywane jako dziedzictwo kompleksu Edypa. Późniejsi teoretycy twierdzili, że jego rozwój zaczyna się dużo wcześniej: węgierski psychoanalityk, Sandor Ferenczi (1873-1993), argumentował w 1925, że zakazy są zinternalizowane od początku treningu czystości; pracująca w Wielkiej Brytanii austriacka psychoanalityczka, Melanie Klein (1822-1960), w 1933 pierwsza twierdziła, że superego rozwija się stopniowo w trakcie fazy oralnej; austriacki psychoanalityk, Réne A. Spitz (1887-1974), w 1958 sugerował, że rozwija się w okresie niemowlęctwa i dziecięctwa przez identyfikację z agresorem. Zob. też ideał ego. Nazywane też Nad-Ja, Nad-Jaźń. (niem. über nad ich ja). CS 716. Keep Reading →

Sigmund Freud, Histeria i lęk, Dzieła, tom VII

Sigmund Freud - Historia i lęk, Dzieła, tom VIISiódmy tom Dzieł Sigmunda Freuda obejmuje wybór pism poświęconych zjawiskom histerii i lęku – sięga on zatem do samych korzeni psychoanalizy, od badania histerii zaczęła się bowiem historia psychoanalitycznej refleksji nad człowiekiem.

Siódmy tom Dzieł Sigmunda Freuda obejmuje wybór pism poświęconych zjawiskom histerii i lęku – sięga on zatem do samych korzeni psychoanalizy, od badania histerii zaczęła się bowiem historia psychoanalitycznej refleksji nad człowiekiem.     Keep Reading →

Paweł Dybel, Okruchy psychoanalizy. Teoria Freuda między hermeneutyką i poststrukturalizmem

Dybel Paweł - okruchy psychoanalizy

Książka stanowi propozycję nowego odczytania wybranych wątków dzieła Zygmunta Freuda o kluczowym znaczeniu dla psychoanalitycznej teorii. Autor przywołuje wczesne prace ojca psychoanalizy – „Projekt psychologii” oraz „Objaśnianie marzeń sennych”. Za punkt wyjścia do badań obiera rysującą się w nich wyraźnie koncepcję ludzkiego „aparatu psychicznego” oraz interpretacje patologicznych zjawisk psychicznych. W świetle tych „okruchów” lepiej zrozumiała staje się specyficzna funkcja, jaką Freud nadał nieświadomemu oraz jego koncentrowanie się na językowej stronie interpretowanych zjawisk.  Keep Reading →

Sigmund Freud: Poza zasadą przyjemności

Freud - Poza zasadą przyjemnościAntologia pism twórcy psychoanalizy, Zygmunta Freuda, którego myśl znalazła już trwałe miejsce w polskiej psychologii. Zawiera 6 rozpraw psychoanalitycznych opublikowanych w oryginale w latach 1917-1940. Oprócz przemyśleń autora dotyczących zasady przyjemności, znajdziemy tu także jego rozważania na temat analizy skończonej i nieskończonej, ego i id oraz psychologii zbiorowości, które pokazują, że Freud nie cofał się przed najbardziej nawet nieprawdopodobną konkluzją, gdy tylko sądził, że pozwoli mu ona lepiej zrozumieć przedmiot badań.     Keep Reading →

Człowiek, istota racjonalizująca – Jonathan Haidt, Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? (recenzja)

Haidt - Prawy umysł 1 To emocjonalny pies macha racjonalnym ogonem, a nie odwrotnie – takim mniej więcej stwierdzeniem Jonathan Haidt sprawił, że odzyskałem wiarę we własny rozum tudzież naukową intuicję. Wziąwszy się bowiem jakiś czas temu za systematyczne studiowanie psychologii z rosnącym przerażeniem konstatowałem, że nauka ta traktuje człowieka jako myślącą maszynę, która zajmuje się beznamiętnym i racjonalnym przetwarzaniem docierających do niej informacji, w znikomym zaś stopniu zajmują ją kwestie emocji, myślenia intuicyjnego czy procesów nieświadomych. Będąc ukształtowany przez lekturę takich autorów jak Freud (i inni psychoanalitycy), Hume czy Nietzsche, nijak nie mogłem tego zrozumieć. Keep Reading →