Neuroplastyczność

Neuroplastyczność lub plastyczność neuronalna pozwala na regenerację neuronów zarówno anatomicznie, jak i funkcjonalnie oraz na formowanie nowych połączeń synaptycznych. Plastyczność mózgu lub neuroplastyczność to zdolność mózgu do regeneracji i samorestrukturyzacji. Ten potencjał adaptacyjny układu nerwowego pozwala mózgowi wyzdrowieć po zaburzeniach lub urazach i zmniejszyć skutki zmienionych struktur wskutek patologii, takich jak stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, pogorszenie funkcji poznawczych, choroba Alzheimera, dysleksja, ADHD, czy bezsenność itd. cognifit.com.

Co to takiego neuroplastyczność? Najprościej mówiąc jest to zdolność mózgu do reagowania i dostosowywania do zmieniających się warunków, bowiem nasz mózg jest zaprojektowany do uczenia się. Zgodnie z dzisiejszym stanem wiedzy jasne jest, że mózg tworzy się i zmienia przez całe życie, już od momentu poczęcia. Mit o tym, że rodzimy się z pewnym potencjałem, który możemy utracić, lecz nie możemy go rozwinąć ani mieć na niego wpływu, został już dawno obalony. Na szczęście dla nas, to co robimy, jakie aktywności podejmujemy, czego się uczymy i jakie zdobywamy umiejętności, ma ogromny wpływ na sprawność i szybkość funkcjonowania naszego mózgu. neurogra.pl.

Neuroplastyczność – zdolności mózgu do zmieniania się. PKZ 190.

Jesteśmy zaprogramowani, by się leczyć, poprawiać, rozwijać i przekształcać. Nie jest to metafora ani styl mówienia, lecz zasada neuroplastyczności. FND 9.

Wiemy, że to, do czego wykorzystujemy umysł – jak skupimy uwagę, umyślnie nadajemy kształt myślom czy celowo opanowujemy swoje emocje – może  bezpośrednio nasz umysł zmienić. To klucz do neuroplastyczności – czyli tego, jak nasze doświadczenia, łącznie z tym, jak wykorzystujemy nasz umysł, tak naprawdę zmieniają aktywność naszego mózgu, a nawet przez całe życie go kształtują. KRW 9.

Nie ma wątpliwości, że mózg nie jest niezmienny; zauważyło to wiele osób, a potwierdzili naukowcy. Układy komórek w mózgu nie są całkowicie determinowane przez geny; kształtują się również pod wpływem naszych doświadczeń oraz myślenia i zachowania. Możesz przeprogramować swój mózg w taki sposób, by reagował na bodźce inaczej, niezależnie od tego, ile masz lat. Istnieją pewne granice takich zmian, ale poziom elastyczności mózgu i jego podatność na modyfikacje i tak jest zadziwiająco wysoki; dzięki temu można, między innymi, zmienić tendencję mózgu do wywoływania nadmiernie nasilonego lęku. PKZ 20.

Chociaż nie wymażesz z pamięci wspomnienia emocjonalnego powstałego w ciele migdałowatym, możesz dążyć do stworzenia nowych połączeń nerwowych, które będą rywalizować z tymi wywołującymi strach i lęk. Aby zmienić działanie ciała migdałowatego, musisz dokonać jego ekspozycji na sytuacje zaprzeczające zasadności kojarzenia wyzwalacza lęku z negatywnym wydarzeniem. Jeśli dostarczysz ciału migdałowatemu informacji niezgodnych z wcześniejszym doświadczeniem, powstaną nowe połączenia związane z nowymi danymi, a mózg nauczy się reagować inaczej. Ekspozycja ciała migdałowatego na nowe informacje pozwala zmienić jego budowę i zyskać kontrolę nad lękiem. Przypomina to budowanie objazdu umożliwiającego ominięcie strefy dużego ruchu. Tworząc nowe połączenie nerwowe i ćwicząc używanie go, ustanawiasz alternatywną trasę, dzięki której unikniesz kłopotów. Reagowanie strachem i lękiem przestanie być twoja jedyną opcją działania. Nauczysz się korzystać z innych, spokojniejszych sposobów odpowiadania na sytuacje, pozwalających ominąć lęk. PKZ 163.

Aby nie zapominać, dlaczego doświadczenie lęku jest konieczne, zapamiętaj sformułowanie „tworzenie przez pobudzenie”. Mówi ono o tym, czego potrzebuje ciało migdałowate, aby nauczyć się nowych reakcji. Pobudzenie neuronów to podstawa skuteczności terapii opartej na ekspozycji. Jeśli chcesz stworzyć nowe połączenia nerwowe, musisz sprowokować do aktywności te, które przechowują wspomnienie o obiekcie lub sytuacji powodujących lęk. PKZ 169.

Okazuje się, że pozytywne zmiany w życiu tak naprawdę powodują pozytywne zmiany z mózgu – w jego aktywności elektrycznej, w składzie chemicznym, a nawet w jego umiejętności wytwarzania nowych neuronów. Te zmiany w mózgu wpływają na ustawienia obwodów mózgowych i prowadzą do dalszych pozytywnych zmian w życiu. Przykładowo, ćwiczenia zmieniają aktywność elektryczną naszego mózgu podczas snu, a to z kolei zmniejsza lęk, poprawia nastrój i daje nam więcej energii do ćwiczeń. W podobny sposób wyrażanie wdzięczności aktywuje produkcję serotoniny, która poprawia nastrój i pomaga pozbyć się złych przyzwyczajeń, dzięki czemu mamy więcej powodów do wdzięczności. Każda niewielka zmiana może stanowić bodziec, którego twój mózg potrzebuje, aby wejść na równię wznoszącą. KRW 15.

Bliskie relacje sprzyjają długowieczności mierzonej zdolnością mózgu do neuroplastyczności i neurogenezy. Kultywowanie ufnych relacji, np. poprzez psychoterapię, zwiększa tolerancję na stres, tworząc pętle sprzężenia zwrotnego w układzie neuroendoktrynnym i wegetatywnym układzie nerwowym, które ograniczają lęk do minimum oraz podnoszą obniżony nastrój. AUM 21.

W odróżnieniu od pamięci operacyjnej kodowanie informacji w systemach pamięci długotrwałej wymaga neuroplastyczności i dokonywania rzeczywistych anatomicznych zmian w mózgu. Można wyróżnić dwie główne formy pamięci długotrwałej: pamięć niedeklaratywną i deklaratywną. Pamięć niedeklaratywna jest także określana jako system pamięci utajonej, ponieważ oddziałuje ona zwrotnie na to, co robimy i jak się czujemy w sposób ukryty, poza naszą świadomością. Sieć istotności wykorzystuje informacje z tego systemu pamięci do wytwarzania stanów emocjonalnych. Pamięć deklaratywna jest także określana jako system pamięci jawnej, ponieważ oddziałuje ona zwrotnie na naszą jawną świadomość i może być jawnie przywoływana przez sieć wykonawczą i spoczynkową. AUM 52.

Bibliografia: wykaz skrótów



Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.