Stephen W. Porges: Bezpieczeństwo poliwagalne. Przywiązanie, komunikacja, samoregulacja

Stephen W. Porges: Bezpieczeństwo poliwagalne. Przywiązanie, komunikacja, samoregulacjaW książce Bezpieczeństwo poliwagalne. Przywiązanie, komunikacja, samoregulacja Stephen Porges wykłada podstawy teorii poliwagalnej oraz – przede wszystkim – prezentuje jej konkretne terapeutyczne zastosowania. Dotyczą one takich obszarów jak neurokardiologia, socjalność, zabawa, współczucie, samoregulacja, rezyliencja, uważność, psychoterapia grupowa, interakcja ludzi ze zwierzętami (perspektywa ewolucyjna), połączenie mózg-ciało, autyzm, bezruch czy pandemia. Jak widać, teorię poliwagalną można użyć w wielu aspektach życia psychicznego i społecznego, co świadczy o jej niezwykłej wręcz funkcjonalności.

Porges wyraża przekonanie, że dzięki takim konstruktom jak hamulec wagalny, układ zaangażowania społecznego czy neurocepcja – wszystkie one zastały szczegółowo objaśnione w książce – teoria poliwagalna może dotrzeć do terapeutów, stwarzając im możliwość radykalnej zmiany sposobu leczenia. Dają im one także sposobność skuteczniejszego wykorzystywania układu nerwowego klienta, tak by układ ten współpracował z terapeutą i klientem w ich wspólnym dążeniu do dobrostanu. Terapeuci, przekazując klientom sygnały bezpieczeństwa za pomocą swoich własnych układów zaangażowania społecznego, mogą ich prowadzić przez kolejne stany koregulacji do samoregulacji i rezyliencji.

Stephen W. Porges: Bezpieczeństwo poliwagalne. Przywiązanie, komunikacja, samoregulacja

Keep Reading →

Deb Dana: Zakotwiczeni. Jak oswoić układ nerwowy dzięki teorii poliwagalnej

Deb Dana: Zakotwiczeni. Jak oswoić układ nerwowy dzięki teorii poliwagalnej

Deb Dana: Zakotwiczeni. Jak oswoić układ nerwowy dzięki teorii poliwagalnej

W książce Zakotwiczeni. Jak oswoić układ nerwowy dzięki teorii poliwagalnej Deb Dana – psychoterapeutka specjalizująca się w wykorzystaniu wymienionej w podtytule teorii – skupia się na wytwarzaniu zdolności człowieka do regeneracji po urazach psychicznych. Inaczej mówiąc, celem autorki jest wspieranie czytelników w zapobieganiu negatywnym skutkom stresu, co fachowo nazywa się rezyliencją (z łac. resilire – odbić z powrotem, sprężyście odbić się).

Za naukową, empirycznie sprawdzoną podstawę, pozwalającą osiągnąć pozytywne skutki na tym polu posłużyła jej teoria poliwagalna, której nieustannie rosnącą pozycję – zarówno w świecie naukowym, jak i terapeutycznym – obserwujemy co najmniej od kilkunastu już lat. Jak to ujmuje twórca tej teorii Stephen W. Porges, Deb Dana „uczy czytelnika umiejętności bezpiecznego powrotu do swojego ciała”. Umiejętność ta z kolei przyczynia się do wykształcenia się bardziej odpornego układu nerwowego, wspierającego zarówno zdrowie psychiczne, jak i fizyczne.

Deb Dana: Zakotwiczeni. Jak oswoić układ nerwowy dzięki teorii poliwagalnejeń

Keep Reading →

Teoria poliwagalna (polyvagal theory)

Czym jest teoria poliwagalna?

Podstawą podejścia poliwagalnego w terapii jest nasza wiedza o autonomicznym układzie nerwowym, z której wynika, że jest on kształtowany przez nasz wczesne doświadczenia i modyfikowany przez wszystko inne, czego później doświadczamy w życiu. Ta wiedza mówi nam również, że można wyeliminować nawykowe wzorce reakcji autonomicznej, zastępując je nowymi. Jednym słowem, można nauczyć klientów bezpiecznego wsłuchiwania się we własne historie autonomiczne i takiego przemodelowania układów autonomicznych, by prowadziły do bezpieczeństwa i połączenia z innymi. DPO 21.

Teoria poliwagalna to nauka prowadząca do tego, że czujemy się wystarczająco bezpiecznie, by zakochać się w życiu i podjąć związane z nim ryzyko. DZJ 15. Keep Reading →

Stephen W. Porges: Neurofizjologiczne podstawy emocji i przywiązania w teorii poliwagalnej

Stephen W. Porges: Neurofizjologiczne podstawy emocji i przywiązania w teorii poliwagalnej

Stephen W. Porges: Neurofizjologiczne podstawy emocji i przywiązania w teorii poliwagalnej

Neurofizjologiczne podstawy emocji i przywiązania w teorii poliwagalnej to zbiór tekstów Stephena Porgesa z czterdziestu lat jego imponującej pracy badawczej. Dowiemy się z nich między innymi, jak powstawała jego przełomowa teoria, mająca dziś zastosowanie w leczeniu niemal wszystkich zaburzeń psychicznych.

W myśl teorii poliwagalnej emocje i zachowanie człowieka mają podłoże biologiczne i w ogóle wszystko, co dzieje się w ciele, w ten czy inny sposób sprzężone jest z naszym życiem psychicznym. Bez uchwycenia tej wzajemnej zależności rozumienie ludzkiej psychiki byłoby w zasadzie niemożliwe. Autor kładzie szczególny nacisk na związek autonomicznego układu nerwowego z takimi naszymi dyspozycjami jak zaangażowanie społeczne, zaufanie i poczucie bliskości.

Stephen W. Porges: Neurofizjologiczne podstawy emocji i przywiązania w teorii poliwagalnej

Keep Reading →

Psychofizjologia (Psychophysiology)

Czym jest psychofizjologia?

Psychofizjologia zyskała status odrębnej dyscypliny naukowej na początku lat sześćdziesiątych XX wieku, łącząc w sobie elementy psychologii, medycyny, fizjologii i inżynierii. W 1960 roku powołano do życia amerykańskie Towarzystwo Badań nad Psychofizjologią (The Society for Psychophysiological Research), a pierwszy numer czasopisma naukowego tego towarzystwa – „Psychophysiology” – ukazał się w 1964 roku. PNE 26.

U swego zarania psychofizjologia odróżniała się od psychologii fizjologicznej tym, że koncentrowała się na fizjologii jako zmiennej zależnej, czynniki psychiczne natomiast (zagrożenie, nowość) i procesy psychiczne (uwaga, wysiłek umysłowy, emocje) traktowała jako zmienne niezależne. Psychologia fizjologiczna, przeciwnie, manipulowała parametrami fizjologicznymi (zmienną niezależną) i monitorowała wynikające z tego zmiany w zachowaniu i procesach psychicznych (czyli zmienną zależną). Psychofizjolodzy w swoim paradygmacie badawczym koncentrowali się na ludziach, psycholodzy fizjologiczni  natomiast badali zwierzęta. PNE 26.  Keep Reading →

Neurocepcja

Czym jest neurocepcja?

Neurocepcja to proces oceny stopnia zagrożenia w środowisku, odbywający się bez udziału świadomości. Ten automatyczny proces angażuje obszary mózgu oceniające wskaźniki dotyczące bezpieczeństwa, niebezpieczeństwa i zagrożenia dla życia. Gdy zostaną one wykryte na drodze neurocepcji, stan fizjologiczny automatycznie się zmienia, aby ułatwić jednostce przeżycie. Chociaż zazwyczaj nie jesteśmy świadomi sygnałów odbieranych przez neurocepcję, często uświadamiamy sobie zmianę swojego stanu fizjologicznego (określa się to mianem interocepcji). Czasami doświadczamy tej zmiany w postaci jakiegoś odczucia w jelitach lub sercu albo czujemy intuicyjnie, że otoczenie, w którym się znajdujemy, jest niebezpieczne. I odwrotnie – neurocepcja aktywuje również stany fizjologiczne wspierające ufność, zachowania związane z zaangażowaniem społecznym oraz budowanie silnych relacji. Neurocepcja nie zawsze działa poprawnie. Wadliwa neurocepcja może być reakcją adaptacyjną służącą przetrwaniu i wykrywającą zagrożenie, którego w rzeczywistości nie ma, lub rejestrującą wskaźniki bezpieczeństwa, gdy takie zagrożenie istnieje. Taką nieprawidłowo działającą neurocepcję obserwujemy często u osób po traumie. PBP 20. Keep Reading →